De kinderwens vervullen geeft stress

Reacties ‘kinderen krijgen’

Zwanger worden met hulpmiddelen trekt een wissel op het gemoed. Voor het resultaat zijn we de technologie wel heel dankbaar.

Bijna 700 mensen reageerden op een enquête bij de serie ‘Kinderen krijgen’

Als de kinderwens zich eenmaal in het hoofd heeft genesteld, is het moeilijk om die los te laten als het toch niet lukt. „Steeds verleg je de grens weer”, zegt een vrouw van 36 uit Amersfoort. „Eerst dachten we: na drie IVF-pogingen stoppen we. Maar je gaat je erop verheugen. Je weet dat er ergens een techniek is waarmee het wél gaat lukken.” Na tien jaar proberen en verschillende medische trajecten kreeg zij in 2016 een gezonde zoon.

Afgelopen week besteedde NRC in een reeks artikelen aandacht aan de voortschrijdende techniek bij het kinderen krijgen. We vroegen het ook aan onze lezers: hoe krijgt u kinderen? En: hoe ervaart u het uitdijende aanbod aan vruchtbaarheidsbehandelingen? Bijna 700 mensen reageerden op een enquête: vooral vrouwen (75 procent). De meeste respondenten met een kinderwens, kregen hun kinderen via „de natuurlijke weg” (73 procent). Of, zoals een deelnemer ons op het hart drukte: „Bedoelen jullie door SEKS? Dan moet je dat gewoon vragen.”

Van de mensen die niet zomaar zwanger raakten, probeerde 40 procent het met kunstmatige inseminatie (of: IUI), een techniek waarmee preciezer ‘gemikt’ kan worden. Ook 40 procent deed IVF, waarbij eicel en zaadcel in vitro bij elkaar worden gebracht. Zo’n 35 procent van de respondenten deed ICSI, waarbij een spermacel direct in de eicel wordt geïnjecteerd. Een aanzienlijk deel van de respondenten probeerde dus verschillende behandelingen.

Uit veel antwoorden blijkt vasthoudendheid: als de ene optie niet lukt, is er vrijwel altijd zicht op een andere behandeling. Eén vrouw (36) schrijft dat zij en haar man tien jaar probeerden om een kind te krijgen. Hij was verminderd vruchtbaar, daarom deden zij ICSI. Na tien trajecten en zes miskramen besloten ze tot embryo-adoptie: zowel de eicel als het zaad is van een onbekende donor. Hiervoor betaalden ze 18.000 euro. „Een garantiepakket: no cure no pay.”

Er is vrees voor een welvaartskloof bij sommige respondenten. Iets meer dan 15 procent zegt bij het najagen van hun kinderwens geremd te worden door financiële mogelijkheden. „De hoeveelheid pogingen die wij ondernemen wordt bepaald door wat we kunnen betalen”, zegt een vrouw (38) uit Den Haag. De meeste verzekeraars betalen drie IVF- of ICSI-trajecten (bij vrouwen tot 43 jaar) per zwangerschap. Eén respondent die het zelf moest betalen was 3.000 euro per traject kwijt.

Tientallen respondenten zoeken het over de grens, waar behandelingen worden aangeboden die er in Nederland niet zijn, zoals de embryo-adoptie. Ook als een stel een anonieme spermadonor wil, moeten zij naar het buitenland. Een alleenstaande vrouw (28) uit Leeuwarden ging naar een Deense kliniek. Per „rietje” kost het zaad dat zij daar wil kopen 1.500 euro. Ook vrouwen die zelf geen eicellen produceren wijken uit naar commerciële klinieken in het buitenland. In Nederland is het aanbod schaars.

Spanning is allesoverheersend

Vooral vrouwen onderstrepen dat zwanger worden met medische ingrepen een zware wissel trekt op de gemoedstoestand. De „emotionele spanning” die een onvervulde kinderwens met zich meebrengt, is „allesoverheersend”, zegt Judy Senior (37) uit Eindhoven. „‘Je moet er gewoon niet aan denken’ is makkelijk gezegd, maar moeilijk als je jarenlang wel elke dag je foliumzuur en zwangerschapsvitamines slikt, dan weer tien dagen die pillen moet innemen en dan weer drie weken dagelijks een spuit moet zetten.”

Als je eenmaal zwanger bent, volgt er een nieuw palet aan keuzes: de prenatale testen. Meer dan de helft van de respondenten (402) koos voor de NIPT, de vlokkentest, een nekplooimeting, de 20-wekenecho of alles. Verreweg de meesten hadden positieve uitslag.

Het idee dat kinderen door die testen vaker op genen worden geselecteerd, is voor sommigen een schrikbeeld. Een vrouw verloor drie baby’s en werd daarom voor de vierde zwangerschap getest op van alles. Niet per se omdat ze dat wilde, maar omdat het protocol zo is. Ze heeft nu een gezonde dochter. „Als de natuur ons niet onze prachtige dochter had gegeven, dan was dat vast met een bedoeling”, zegt ze.

De twijfel overheerst als het om deze testen gaat. Een moeder die zowel een vlokkentest als de 20 weken-echo liet doen, zegt: „Ik weet niet wat ik gedaan zou hebben als het niet in orde was. De zwangerschap laten afbreken stond voor mij niet vast. Heeft een kind met een ‘foutje’ straks nog recht om geboren te worden? Gaan we dat ouders verwijten?”

Sommigen balen achteraf van de onzekerheid die tests veroorzaken. Een vrouw kreeg na de NIPT en een nekplooimeting te horen dat haar foetus een kans van 1 op 25 had op het Syndroom van Down. Het kind bleek „na een zwangerschap met hoge stress” kerngezond. „Achteraf had ik de tests liever niet gedaan gezien de stress die ze mij brachten.”

Een vader uit Utrecht zegt resoluut: „Bij de constatering Down was het kind niet gekomen.” Een 22-jarige man wil kinderen. Maar níét met een afwijking. Misschien, zegt hij, „is de toekomstige overbevolking voldoende ons te doen beseffen dat we niet in staat zijn en zeker ook niet moeten willen om elk leven een kans te bieden. (...) Vandaar ook dat ik zo voor genetische modificatie van mensen ben, dan sla je déze discussie weer over.”

De 64-jarige vader Pim Zoutendijk toont zich, net als veel andere respondenten, sceptisch over de uitwerking van de voortschrijdende technologie. „Wij geven ons met de technologisering van voortplanting verder over aan het idee-fixe van een door de mens maakbare wereld. De natuur kent zijn eigen eeuwige en onverzekerbare wetten.”

En het kost de samenleving nogal wat, vindt een 48-jarige vrouw uit Delft, die via „de natuurlijk weg” drie gezonde baby’s kreeg. „De premies gaan verder omhoog - goh, hoe zou dat nou komen?”

Mensen tonen zich dankbaar voor de voortschrijdende technologie als die hen laatste hoop biedt, of als die hen een kind heeft gebracht. Een vrouw van 40: „De spuiten zijn heftig, de echo’s maken je kwetsbaar. (..) De rollercoaster van goed en slecht nieuws maakt het zwaar. Maar dat heb je ervoor over.”

    • Kim Bos
    • Frederiek Weeda