D66 en FvD gaan openlijk de strijd aan

Met haar uitspraken over racisme binnen FvD mengt D66-minister Ollongren zich in de verkiezingscampagne. Beide partijen wakkeren een tweestrijd in Amsterdam aan.

Fractievoorzitter van Forum voor Democratie Thierry Baudet en Kamerlid Theo Hiddema tijdens een persconferentie naar aanleiding van de aangifte die Baudet heeft gedaan tegen minister Ollongren. Foto Lex van Lieshout /

De politieke tweestrijd waar D66 en Forum voor Democratie (FvD) richting de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam al maanden op zinspelen, is de afgelopen dagen ontvlamd. D66-vice-premier Kajsa Ollongren noemde FvD-leider Thierry Baudet en zijn partij vrijdag een grotere bedreiging voor „de kernwaarden van Nederland” dan Geert Wilders. „Rassenmenging kwam al voorbij uit de mond van Forumleden. Rassenverdunning ook (…) Baudet laat het onweersproken als zijn partijgenoten openlijk discrimineren op basis van ras”, aldus Ollongren in de burgemeester Dales lezing die zij vrijdag in Nijmegen hield.

Aangifte wegens ‘smaad en laster’

Baudet reageerde zaterdag door bij de politie in Amsterdam aangifte tegen haar te doen „wegens smaad en laster”. Deze lichtte hij vervolgens toe in een persconferentie waar journalisten geen vragen mochten stellen. Volgens Baudet beweert Ollongren dat hij „Nederlanders openlijk zou discrimineren op basis van ras” – een beschuldiging die zij niet letterlijk deed, maar die hij wel verre van zich werpt.

„Een minister van Binnenlandse Zaken die lasterlijke uitspraken over mij doet en mij beschuldigt van het willen plegen van strafbare feiten gaat een grens over. Hier is sprake van demonisering van een volksvertegenwoordiger”, zei Baudet.

Ollongren refereerde in haar toespraak aan uitspraken van Yernaz Ramautarsing, de nummer 2 op de kandidatenlijst van FvD in Amsterdam. Hij zei in een recent interview in de Volkskrant te geloven dat er IQ-verschillen bestaan tussen volkeren. Toen Baudet werd gevraagd zich van die uitspraak te distantiëren, weigerde hij dat.

De politieke confrontatie tussen Ollongren, vice-premier en oud-wethouder in Amsterdam, en de FvD-leider Baudet, tevens lijstduwer in Amsterdam, komt allebei de partijen goed uit richting de gemeenteraadsverkiezingen, die op 21 maart worden gehouden. Deze laatste clash over vermeend racisme lijkt goed te passen in de campagnestrategie van beiden.

D66 heeft besloten deze campagne, net als die voor de landelijke verkiezingen van 2017, te framen als een strijd tussen hun ‘redelijke geluid’ en populistisch- of zelfs extreem-rechts, zo is te horen in Den Haag. D66 heeft landelijk electoraal voordeel gehad van de confrontaties die partijleider Alexander Pechtold al jaren zoekt met Geert Wilders – en andersom.

Tweestrijd in Amsterdam

Nu de PVV bij de gemeenteraadsverkiezingen meedoet in Rotterdam, Den Haag en Utrecht en Forum voor Democratie in Amsterdam, is in elke grote stad een ideale tegenstander aanwezig. Als de lokale campagne in Amsterdam uitloopt op een tweestrijd tussen D66 en FvD kan dat D66 helpen groter te blijven dan de linkse tegenstanders GroenLinks en PvdA. Dat FvD met deze tactiek ook geholpen is en mogelijk extra zetels krijgt, wordt voor lief genomen.

De afgelopen tijd zochten zowel D66 als FvD in Amsterdam elkaar al steeds op. Jan Paternotte, sinds een jaar Kamerlid en daarvoor fractieleider van D66 in Amsterdam, had het in december in een opiniestuk in Het Parool al over „de steeds misselijker wordende focus op ras” bij FvD. Vrijdag noemde de Amsterdamse D66-lijsttrekker Reinier van Dantzig in een interview diezelfde krant Baudet „een racistische wolf in schaapskleren”.

FvD heeft het evengoed op D66 gemunt. De jonge partij doet alleen in Amsterdam zelfstandig mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. In Rotterdam wordt samengewerkt met Leefbaar. Waar D66 FvD van racisme beschuldigt, verwijt FvD D66 steeds van demoniseren. Baudet gebruikte dat woord ook in zijn toelichting op zijn aangifte.

In reactie op het Parool-interview met Van Dantzig twitterde de plaatselijke afdeling van FvD dat die „nu echt met verve de rol van Ad Melkert tijdens de TK-verkiezingscampagne 2002” vervult. Toenmalig PvdA-lijsttrekker Ad Melkert was in die campagne één van de grootste politieke tegenstanders van Pim Fortuyn. In afwachting van de persconferentie zaterdag refereerde een man in de entourage van Baudet aan de moord op Fortuyn en hoe „gevaarlijk” de hetze van D66 tegen Baudet kan zijn.

Dat uitgerekend Ollongren zich nu in de campagnestrijd gemengd lijkt te hebben, is opmerkelijk. Zij staat in Den Haag en Amsterdam bekend als politiek behendig, maar in haar woordkeuze juist voorzichtig. Bovendien heeft de beschuldiging van een minister en vice-premier aan een Tweede Kamerlid een totaal andere lading dan de woorden tussen Amsterdamse kandidaten onderling.

    • Emilie van Outeren