Weet je wel zeker dat je skrei niet gewoon kabeljauw is?

Wat eten we? Voor 594 gram filet skrei betaal je 21,68 euro, maar hoe weet je zeker dat je eigenlijk niet gewoon kabeljauw koopt?

Het is weer skreitijd. Bij de luxe super Marqt ligt de skrei opzichtig te koukleumen op een bak ijs. Voor 594 gram filet betalen we 21,68 euro, Skrei is niet skeer. Hij ziet eruit als kabeljauw en we bakken ’m als kabeljauw, met een korstje van kurkuma en polenta. „Lekker hoor”, zegt de grootste betweter aan tafel. „Maar hoe weet je zo zeker dat dit skrei is? Heb je een keurmerk gezien? Heb je ’m überhaupt vergeleken met kabeljauw?”

Hè, gezellig. Maar inderdaad. We stonden er niet naast toen deze skrei bij de Lofoten in Noorwegen werd binnengehaald en op ijs bij een temperatuur tussen de 0 tot 4 graden naar Nederland werd getransporteerd, met een keurmerkje in zijn vin en zijn kop eraf. Op de website van Schmidt Zeevis laten ze bij kabeljauwrugfilet en bij skrei zelfs dezelfde foto zien: hetzelfde stukje vis, met hetzelfde citroentje ernaast.

Op zich niet gek, want skrei is kabeljauw. Het heet alleen maar skrei omdat de Noren alle kabeljauw bij de Lofoten ‘skrei’ noemen – ‘zwerver’ in het Noors, omdat hij uit het poolgebied is komen aanzwemmen. Maar je denkt wel: verkopen ze me niet stiekem kabeljauw voor skrei?

Jakob van Doorn, de wandelende visencyclopedie van de Amsterdamse vishandel Van As zegt: „Je moet de visboer maar op zijn blauwe ogen geloven.” En dan legt hij uit dat het veel logischer is om nu skrei te verkopen dan Hollandse kabeljauw. Skrei is nu gewoon beter. „Hollandse kabeljauw is nu zwanger: die heeft minder vis op de graat, is slapper en grauwer dan de stevige, witte Skrei, die in de warme golfstroming van de Lofoten mooi vet is geworden.”

Oké, als het seizoen net begint is Skrei nog fors duurder. „Maar als de eerste hype voorbij is, en dat is nu al zo, trekken die prijzen weer naar elkaar toe.” Tot ook de skrei gaat paaien, over een week of zes, en er niet meer op gevist mag worden. „Dan komt er weer kabeljauw uit IJsland, en in juli komt de Hollandse.” Zo zou je volgens Van Doorn alle vis moeten eten. „Als je de seizoenen respecteert en geen zwangere vis eet, hou je de populatie in stand en eet je altijd de beste vis.”

Duurzaam?

Dat je voor een goede visstand geen zwangere vis moet eten, daar denken ze bij de Good Fish Foundation, een ngo die streeft naar duurzame visserij, iets anders over. „Het belangrijkst voor de visstand is dat je niet te veel vis vangt”, zegt Christien Absil. „Geen zwangere vis eten is eerder een kwestie van kwaliteit. Schol moet je nu ook niet eten, die zit nu ook vol kuit.” Wat je in elk geval zeker weet van skrei, is dat je duurzame vis eet. Ze worden kleinschalig gevangen, er mag in korte tijd maar beperkt op gevist worden. De kabeljauwstand is goed.

Vis is gezond, maar de zeeën raken leeg. Hoe kun je met een goed gemoed nog vis eten? Zes vragen over verantwoorde vis.

Visverteller Bart van Olphen gelooft de visboer niet bij voorbaat op z’n blauwe ogen. „Als je het labeltje aan de vin ziet, zit je goed.” Maar aan filet zit dat niet. „Als de skrei op is, zal er vast weleens een stukje kabeljauw uit andere wateren als skrei verkocht worden.” Van Olphen maakte een YouTube-filmpje in het vissersdorp Nusfjord op de Lofoten. Zijn windschermpje waait om, zijn tweede gaspitje valt uit, maar hij bouwt een verrukkelijk maaltje van aardappelen, zuurkool met mosterdsaus en bovenop: „de held, de skrei”. Echte skrei. Geen twijfel mogelijk.