VS willen nieuwe, kleinere kernwapens

Dat heeft het ministerie van Defensie vrijdagavond bekendgemaakt. De nieuwe wapens zijn een antwoord op een nieuwe Russische dreiging.

Nike Hercules Nuclear Missile Site SF-88 Missile Launcher Foto Kelly Michals / Flickr by CC

De Amerikaanse regering wil nieuwe, kleinere kernwapens aan het arsenaal toevoegen. Dat heeft het Amerikaanse ministerie voor Defensie vrijdagavond bekendgemaakt bij de presentatie van de zogeheten Nuclear Posture Review, een periodieke beschrijving van de Amerikaanse nucleaire strategie. De nieuwe wapens zijn een antwoord op een nieuwe Russische dreiging.

De regering-Trump handhaaft in grote lijnen de vergaande moderniseringsplannen voor het kernwapenarsenaal waartoe al onder president Obama werd besloten. De drie onderdelen van de Amerikaanse strategie – wapens om vanaf zee, vanuit de lucht en vanaf land af te vuren – worden gehandhaafd. Reductie van kernwapens is niet aan de orde. Het dreigingsniveau en de onzekerheid in de wereld laten dat eenvoudig niet toe. Per saldo zal het arsenaal ook niet substantieel uitgebreid worden.

Debat over de plannen

Al in de aanloop naar de officiële aankondiging was een debat ontstaan over de plannen. Voorstanders van de kleinere wapens gaan ervan uit dat de afschrikking, de bestaansreden van kernwapens, daarmee verbeterd wordt. De wapens in het huidige arsenaal zijn zó zwaar dat het niet geloofwaardig is dat de VS ze ooit zouden gebruiken, redeneren ze. Kleinere wapens zouden de afschrikking geloofwaardiger maken doordat ze in theorie de drempel voor daadwerkelijk gebruik verlagen.

De kleine wapens zijn een antwoord op een vermeende nieuwe Russische strategie die er van uit zou gaan dat een begrensde inzet van nucleaire wapens een voordeel zou opleveren. De nieuwe Amerikaanse mogelijkheden moeten de Russen er volgens het document van overtuigen dat hun nieuwe overtuiging een fout is.

Onzin, redeneren tegenstanders, kleinere wapens verlagen juist de afschrikkende werking en maken de wereld daarom onveiliger. Er is geen verschil tussen grote en kleine wapens omdat de inzet van beide een blunder zou zijn met onafzienbare gevolgen voor de mensheid.

Minder afhankelijk

De VS willen op korte termijn een klein aantal bestaande kernkoppen op ballistische raketten die vanaf onderzeeërs afgevuurd worden, vervangen door minder krachtige explosieven. Op de langere termijn wil het land een nieuwe kruisraket - met-kernkop - ontwikkelen, af te vuren vanaf zee. Het voordeel van deze wapens is dat Amerikanen niet afhankelijk zijn van bondgenoten om een effectieve afschrikking te garanderen. De nieuwe wapens blijven onder Amerikaans beheer en hoeven niet bij bondgenoten gestationeerd te worden, aldus het strategie-document.

De herziening van de nucleaire strategie is nodig omdat de spanningen in de wereld zijn opgelopen, schrijft minister van Defensie Jim Mattis. Rusland zoekt weer de concurrentie tussen de grootmachten, China daagt de Amerikaanse militaire superioriteit uit. De nucleaire provocaties van Noord-Korea bedreigen de vrede in de regio en de rest van de wereld. En ook Iran blijft een bedreiging, evenals nucleair terrorisme.

Werkelijkheid onder ogen zien

„We moeten de werkelijkheid onder ogen zien en de wereld beoordelen zoals ze is, niet zoals ze zou moeten zijn”, aldus Mattis in zijn voorwoord. President Trump gaf al in zijn eerste week opdracht om de nucleaire strategie tegen het licht te houden. De vorige editie verscheen in 2010 na het aantreden van Obama.

„Deze herziening verschijnt op een kritiek moment in onze geschiedenis omdat Amerika zich geconfronteerd ziet met de meest gecompliceerde en veeleisende internationale veiligheidssituatie sinds het einde van de Koude Oorlog”, schrijft Mattis.

Hij schetst vervolgens dat de VS het voortouw hebben genomen bij ontwapening en het arsenaal met 85 procent gekrompen hebben. „Het was een veelbelovende tijd. Velen hoopten dat de arsenalen nog verder zouden kunnen krimpen, misschien zelfs opgedoekt zouden kunnen worden. Die ambities zijn niet verwezenlijkt.” In een uitgelekte, voorlopige versie van het stuk stond ook: „De wereld is gevaarlijker geworden, niet minder gevaarlijk.”

Dat haalde de definitieve versie niet.