Holleeder vs. Holleeder op leven en dood

Familiezaak

Omdat zijn zussen tegen hem getuigen, wordt het proces tegen Willem Holleeder ook de apotheose van een familievete. Holleeder heeft het recht zijn zussen te bevragen.

De familie Holleeder: moeder Stien Leipolt met op schoot oudste dochter Sonja, jongste zoon Gerard en jongste dochter Astrid bij vader Willem senior, en Willem junior. Foto Privécollectie familie Holleeder

Op de begrafenis van Heinekenontvoerder Cor van Hout in 2003 sprak zijn oudste dochter Francis profetische woorden: „Papa, je zei ons altijd dat de wereld hard was, maar dat het allemaal goed zou komen. Maar het komt niet meer goed. Je zei ook altijd: knokken, blijven knokken. Dat zullen we doen.”

Vijftien jaar na de toespraak van zijn dochter begint de strafzaak tegen de man die door het Openbaar Ministerie wordt gezien als de opdrachtgever van de liquidatie van Cor van Hout. Zijn naam: Willem Frederik Holleeder. Twee van de belangrijkste getuigen tegen ‘de Neus’ – een bijnaam die Van Hout bedacht – zijn de zussen van Willem, Astrid en Sonja Holleeder. Cor was Willems bloedgabber en de grote liefde van Sonja. Samen kregen ze drie kinderen onder wie Francis, die op de begrafenis het gevoel van de familie verwoordt.

Sinds die koude januaridag in 2003 waarop het lichaam van Cor van Hout op een witte, door acht paarden getrokken koets naar zijn laatste rustplaats werd gebracht, proberen Astrid en Sonja Holleeder de moordenaar van Cor van Hout voor de rechter te krijgen. Na vijftien jaar „knokken” zal Willem Holleeder verantwoording af moeten leggen voor zes moordaanslagen, waaronder die op Cor van Hout. En wat de rechter ook beslist, binnen de familie Holleeder komt het inderdaad „niet meer goed”.

Met de oudste zoon als hoofdverdachte, twee zussen als stergetuigen en familievriend en zwager Cor van Hout als slachtoffer is dit proces ook een familiezaak. De zielenroerselen van de Holleeders staan vanaf dag één prominent op de agenda. De rechtbank wordt toneel van een familievete, in de beleving van alle Holleeders een gevecht op leven en dood.

De rol van tiran

De familienaam Holleeder is onlosmakelijk verbonden met de georganiseerde misdaad sinds de ontvoering van Freddy Heineken en diens chauffeur – door Willem Holleeder en Cor van Hout. Doordat een deel van het losgeld nooit is gevonden – Van Hout en Holleeder hebben acht miljoen gulden naar eigen zeggen verbrand – is het beeld ontstaan dat de familie ook van dit geld heeft geprofiteerd. Ze werden aangesproken op een misdaad waar ze niets mee te maken hebben.

De ontvoering en de nasleep daarvan zijn een grote last gebleken voor een getroebleerd gezin. Moeder Stien en haar vier kinderen werden jarenlang geterroriseerd door Willem Holleeder senior, een man met een kwade dronk en losse handen. Nadat Willems jongere broer Gerard vader Holleeder het huis uit had geslagen, heeft Willem de rol van tiran overgenomen. Er was één verschil: vader Holleeder wilde nog weleens aardig zijn als hij nuchter was. Maar dat gold niet voor Willem, vertelde Astrid Holleeder NRC. „Mijn broer is geen dag in zijn leven aardig geweest.”

Niet dat hij perfect was, maar met Cor van Hout kon je tenminste nog lachen

Tegenover de bruut Holleeder stond de grappenmaker Cor van Hout. Hij was een levenslustige jongeman die als jeugdvriend van Willem vaak over de vloer kwam en bij de Holleeders zorgde voor een beetje ontspanning. Niet dat Cor perfect was – hij was het die Willem introduceerde in de misdaad –, maar met hem kon je tenminste nog lachen.

Cor werd verliefd op de oudste zus van Willem, Sonja. Twee van hun kinderen zijn door Sonja opgevoed. Het derde kind, een verstandelijk gehandicapte dochter, belandde in een pleeggezin. Astrid Holleeder beschrijft in haar boek Judas hoe moeilijk dat voor Sonja was – „een kind afstaan dat ze negen maanden onder haar hart heeft gedragen”.

Pistool op het hoofd

Voor Astrid en Sonja kwam de bevestiging van het moorddadige karakter van hun broer in 2000. Cor en Sonja leefden al enige tijd gescheiden, Cor en Willem waren al jaren gebrouilleerd. Willem zette een pistool op het hoofd van het zoontje van Sonja en zei tegen Astrid: „Vertel me waar hij is”. Vanaf dat moment wisten Astrid en Sonja zeker dat hun broer er geen been in zag om zijn jeugdvriend te laten vermoorden.

Ze weigerden het adres van Cor te geven. Een aanslag op diens leven mislukte dat jaar, net als een eerdere moordpoging in 1996.

De aanslag in 2003 slaagde wel. Nog op de dag van de begrafenis moesten Astrid en Sonja zich melden in het Amsterdamse bos. Willem wilde geld zien om de moordenaars van Cor te betalen, zo hebben zowel Astrid als Sonja verklaard bij de politie. Het maakte voor hen twee dingen duidelijk: Willem had Cor laten vermoorden, en al sinds de breuk tussen hen was hij uit op diens geld. Op die dag ontstond ook de gedachte om revanche te nemen voor alles wat hun broer hen had aangedaan. Het zou nog tien jaar duren voordat zij genoeg moed hadden verzameld om naar de politie te stappen.

De verklaring van de zussen Holleeder is hun versie van de feiten. Een versie die Willem tijdens het proces op alle cruciale punten zal bestrijden. Vaak gaat het om details die alleen onderling zijn besproken. Zo is voorzover bekend niemand getuige geweest van de ontmoeting in het Amsterdamse bos na de begrafenis van Cor van Hout. Wie zal de rechtbank geloven?

Astrid Holleeder heeft hierover nagedacht. Zij was jarenlang de vertrouweling van Willem Holleeder en heeft geleerd te denken zoals hij denkt. Daarom heeft ze opnames gemaakt van de gesprekken die ze met haar broer voerde. Met die opnames zal zij de rechtbank ervan proberen te overtuigen dat zij echt Willems vertrouweling was en dat haar versie van het verhaal de meest geloofwaardige is.

Achterbankgesprekken

Los van die opnames zal de rechtbank de verschillende versies proberen te toetsen aan het vele andere materiaal dat in het immense dossier van de Holleederzaak is verzameld. Zo zijn er de ‘achterbankgesprekken’ met Wim Endstra. De vastgoedbaron vertelde nog geen half jaar na de dood van Cor van Hout dat Willem zijn eigen zwager „heeft laten omleggen”. Endstra vroeg of hij dat niet erg vond voor diens vrouw, zijn zusje. „Ach,” zo zei Holleeder volgens Endstra, „ze janken even, maar over een maand of twee is het weer over. Zijn ze het vergeten”.

Ze janken even, maar over een maand of twee is het weer over

Probleem voor de rechtbank is dat Wim Endstra niet meer leeft. En dat geldt ook voor heel veel andere getuigen die in beschuldigende zin hebben gesproken over Willem Holleeder.

Dat is precies de reden waarom Astrid en Sonja Holleeder – en ex-vriendin Sandra Klepper – voor justitie zulke belangrijke getuigen zijn. Zij kunnen door de rechtbank heel precies ondervraagd worden over de gebeurtenissen die ertoe doen. Maar dat zullen de advocaten van Holleeder ook doen. En ook Willem Holleeder zelf heeft het recht om zijn zussen te bevragen.

Er is één vrouw die dit met extra leedwezen zal aanschouwen: Stien Leipolt, de moeder van Willem, Astrid en Sonja. Zij heeft de kant gekozen van haar dochters, met bloedend hart.

    • Jan Meeus