Een pacemaker in het brein remt alzheimer

Echt waar? Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier een opvallend persbericht. Deze week een pacemaker die alzheimer zou vertragen.

Meegeleverde foto bij het persbericht van LaVonne Moore en haar man Tom. Foto OSU Wexner Medical Center

Onderzoeksleider Douglas Scharre van de Ohio State University leek wel een autoverkoper deze week. In een professioneel filmpje gemaakt door een reclamebureau vertelde hij over het succes dat hij had geboekt met diepe hersenstimulatie bij alzheimerpatiënten. „Ze hadden een betere focus, verbeterde aandacht”, zegt Scharre in een soundbite, gemonteerd tussen beelden van één van zijn patiënten, LaVonne Moore (85).

Scharre’s team plaatste bij drie patiënten met beginnende alzheimer een pacemaker waarbij de elektroden het voorste gedeelte van de hersenen (het ventrale striatum) elektrisch prikkelden. „Alle drie deelnemers lieten verbetering zien”, meldt het persbericht. Het is een vrije vertaling van de conclusie uit het wetenschappelijke artikel dat deze week verscheen in het Journal of Alzheimer’s Disease. Daar staat dat alledrie deelnemers „een verminderde functionele achteruitgang” hadden, van wie twee met „betekenisvol minder achtergang”. Voor deze conclusie werden de drie vergeleken met een groep alzheimerpatiënten van de dezelfde leeftijd en met gelijke ernst van de ziekte. Gedegen vergelijking met placebo ontbreekt.

LaVonne Moore is te herleiden als ‘de beste patiënt’. Volgens de persverklaring kan ze weer een eenvoudige maaltijd bereiden en in het filmpje speelt ze haar favoriete liedje op de piano. Ze zegt niet veel, haar man voert het woord.

Frans Verhey, hoogleraar neuropsychiatrie in Maastricht, vindt het onderzoek interessant, maar overtuigd is hij niet: „De groep is klein, en het effect in de beschreven patiënt kan uiteraard ook op toeval berusten, zo uitzonderlijk is dat ook weer niet.”

Als het werkt, is het de vraag of het haalbaar is om alle alzheimerpatiënten met zo’n ingrijpende operatie te behandelen. Scharre schrijft per mail dat alledrie patiënten de pacemaker nog hebben en dat hij nu geld zoekt voor een vervolgstudie.

    • Sander Voormolen