Zij is de vrouwen-vrouw van de mode

Mode De schok in de modewereld was groot, toen Phoebe Philo bekendmaakte te vertrekken bij Céline. Zeker toen haar tegenpool haar opvolger bleek te worden.

Phoebe Philo is een vrouw die voor volwassen vrouwen met een druk leven ontwierp Foto AFP/Patrick Kovarik.

Vroeger was het nog echt nieuws, als een hoofdontwerper opstapte bij een bekend modehuis. Tegenwoordig zijn de wisselingen zo talrijk, dat ze nauwelijks een berichtje meer waard zijn. Een van de weinige uitzonderingen is het vertrek van de Britse ontwerper Phoebe Philo (45) bij het Franse Céline. Toen dat eind december bekend werd, sloeg dat in als een bom. Niet dat het helemaal onverwacht kwam; het gerucht dat ze weg zou gaan, ging al een tijdje. Het is ook niet het feit dat het hoogstwaarschijnlijk haar eigen initiatief was, en dat ze waarschijnlijk geen plannen heeft om snel naar een ander modehuis te gaan – eerder verliet ze Chloé al om zich twee jaar aan haar jonge gezin te kunnen wijden; het zou zomaar kunnen dat ze weer een paar jaar niet niet gaat werken. Wat de aankondiging zo’n schok maakte, is dat ze zo geliefd was.

Ze ontwierp voor volwassen vrouwen met een druk leven , zonder zich te bekommeren of ze mannen er ook een plezier mee deed. Ze bracht een welkome nieuwe soberheid en kuisheid in de vrouwenmode, promootte de midirok, de wijdere pantalon en het abstracte sieraad. Onder haar leiding werden tassen ontworpen waarvan ontelbare imitaties zijn gemaakt, net als van haar op de klassieke Vans geïnspireerde instapsneakers met dikke witte zool. Zelfs de schoenen waar ook modeliefhebbers even aan moesten wennen – zoals een pump met een korte blokhak, een lange neus en een elastiekje langs de rand dat het vrij wijde bovenwerk bij elkaar houdt – werden bijna altijd grote hits.

Het is ook mede te danken aan Philo, die aan het eind van haar show voor voorjaar 2011 opkwam met Stan Smith’s aan, dat de tennisschoen van Adidas een tot op de dag van vandaag durende rage werd. Hoe chic: Céline heeft daar, anders dan andere bekende modemerken, niet op meegelift met een eigen versie.

De opvolger

Een bijna nog grotere schok dan het opstappen van Philo veroorzaakte op 21 januari de bekendmaking van haar opvolger: Hedi Slimane. In de drie jaar dat hij het volhield bij Yves Saint Laurent, wist hij dat modehuis totaal te veranderen: hij specialiseerde zich in dure versies van gemakkelijk te verteren klassiekers als motorjacks, leren minirokjes en skinny jeans. Zijn catwalkshows waren berucht om de magere modellen. Net als Phoebe Philo’s Céline een enorm succes, maar een grotere tegenstelling met haar aanpak is bijna niet denkbaar. Slimane heeft al aangekondigd haute-couture en mannenmode te introduceren. Waarmee in elk geval zeker een eind komt aan Céline als exclusief vrouwenlabel.

Philo wordt opgevolgd door Hedi Slimane; zijn catwalkshows waren berucht om de magere modellen

Vorige week werd in Parijs Philo’s allerlaatste collectie gepresenteerd: de pre-fallcollectie, die eind van de zomer in de winkel komt. Niet met een show, maar op hangers in de showroom. Philo was zelf niet aanwezig. De ontwerper is nogal schuw, en heeft ook zelden interviews gegeven. Ze werkte ook lang niet altijd in Parijs. Speciaal voor haar werd een ontwerpstudio in Londen ingericht, zodat ze dicht bij haar man en drie kinderen kon zijn.

Kinderschoenen

Céline, sinds 1996 onderdeel van luxe-conglomeraat LVMH, werd in 1945 in Parijs opgericht door Céline Vipiana en haar echtgenoot. Aanvankelijk als kinderschoenenmerk, later werd het een wat tuttig luxemerk voor vrouwen. Na een periode van vergetelheid leefde het tussen 1997 en 2004 onder leiding van de Amerikaan Michael Kors weer op, maar de twee ontwerpers die na hem kwamen, bakten er weinig van.

PHOTO ? 2015 TEAM PETER STIGTER - FOR EDITORIAL USE ONLY - WITH CREDITS
WOMENSWEAR CATWALK SHOW PARIS SS18
Team Peter Stigter

Van links naar rechts: Collectie voorjaar 2018, najaar 2015, voorjaar 2017.]

Philo werd benoemd in 2008, en presenteerde haar eerste collectie een jaar later: een op het safarihemd met veters gebaseerde, stoere voorjaarscollectie die een breuk was met de nogal gedecoreerde mode van die tijd, en de meisjesachtige kleding waarmee ze veel succes had gehad bij Chloé. Bij dat huis was ze in 2001 Stella McCartney opgevolgd, van wie ze eerder de assistent was. Vrij snel na McCartney’s vertrek werd duidelijk wie de betere ontwerper is.

Haar tweede Céline-collectie luidde een herwaardering in voor dagkleding als sobere, mooi gemaakte zwarte jassen en pantalons, donkerblauwe truien en witte overhemden: voor veel werkende vrouwen een verademing. „Jaren van afbeeldingen van zwaar opgemaakte en geseksualiseerde, bijna tot poppen gemaakte vrouwen hebben een enorme impact op me gehad”, is een van de weinige verklaringen die Philo ooit gaf voor haar stijl (in 2017, per e-mail aan The New York Times).

Tas van Céline. Foto Céline

Later werden haar collecties uitbundiger, vrolijker: plissérokken, felle kleuren, artistieke dessins, ballerinajurken. Wat bleef was het bedekte, het eigenzinnige, het compromisloos zoeken naar nieuwe vormen, en vooral het beste. Want dat is misschien wel de sleutel tot het succes van Céline: het is altijd precies goed.

De kleding, schoenen, tassen en sieraden zijn soms bijna twee keer zo duur als bij andere luxemerken. Omdat ze vaak bij dezelfde producenten worden gemaakt, is dat grotendeels strategie – zie een katoenen gymschoentje voor 420 euro. Maar meestal heb je voor dat geld wel iets dat zo uitgesproken en tegelijk ingetogen is, dat het jaren duurt voor het verouderd is. Het is een kwaliteit die de vele navolgers – en dat zijn lang niet alleen de Zara’s van deze wereld – zelden weten te vangen.

Maar goed: Philo’s zwanenzang, in elk geval die van Philo als Céline-ontwerper. Kleding van wit met zwart leer. Enorme sweatshirts, en een wit overhemd tot de knie. Een vrij klassiek pak van grijs leer. Een cape die van dekens en een jas die van dekbedden lijkt gemaakt. Een bijna overdreven wijde bandplooibroek van naturelkleurig linnen. Voor de vrouwen die geen moeite hebben met het materiaal en zich een extravagant afscheidscadeau kunnen veroorloven: oversized bontjassen.

En ja, natuurlijk een nu nog raar aandoende schoen: een platte, met leer gevoerde rubberlaars met een erg dikke, lompe zool, een brede neus en een hoge, vrij smalle schacht.

Reken maar dat er een run op komt.