Klimaat

Pas op voor te veel optimisme over opslag van kooldioxide

Kooldioxide uit de atmosfeer verwijderen is noodzakelijk om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. Maar volgens een Europees onderzoek kunnen we daar niet te veel op vertrouwen.

Foto Rich Pedroncelli, AP

Negatieve emissies – op papier klinkt het geweldig. Een soort stofzuiger om de atmosfeer te zuiveren van kooldioxide en het broeikasgas vervolgens op te slaan op plaatsen waar het geen kwaad kan. Carbon Capture and Sequestration (CCS), oftewel afvang en opslag, is technisch mogelijk, dus waarom zou je het niet doen?

In studies naar de haalbaarheid van het klimaatakkoord van Parijs speelt CCS een grote rol. Sterker nog, bijna alle scenario’s gaan ervan uit dat zonder deze technologie de Parijse doelstelling nauwelijks haalbaar is. Vanaf 2050 zou volgens sommige berekeningen zo’n 12 gigaton aan emissies opgeslagen moeten worden – eenderde van de jaarlijkse wereldwijde uitstoot.

Negatieve emissies

Maar het nieuwe rapport Negative emission technologies: What role in meeting Paris Agreement targets? van de adviesraad van de Europese Academies van Wetenschappen (EASAC) plaatst kanttekeningen bij dit optimisme. Dat het technisch kan, waarschuwen de wetenschappers, betekent nog niet dat het ook gaat gebeuren. In hun rapport schrijven ze:

‘Na onderzoek van het wetenschappelijk bewijs voor verschillende opties voor CO2-verwijdering (CDR) via negatieve emissietechnologieën (NET’s), concluderen we dat deze technologieën slechts een beperkt realistisch potentieel bieden om koolstof uit de atmosfeer te verwijderen en dat dit niet mogelijk is op de schaal die in sommige klimaatscenario’s wordt overwogen.’

BECCS bijvoorbeeld, biomassa in combinatie met CO2-opslag, geldt als een van de kansrijkste technologieën: bomen slaan tijdens hun groei kooldioxide op, door het hout daarvan vervolgens te gebruiken voor energieopwekking en de kooldioxide die daarbij vrijkomt af te vangen en op te slaan, wordt kooldioxide uit de atmosfeer verwijderd. Negatieve emissies, dus.

Maar, schrijven de onderzoekers, op dit moment is de wereld niet eens in staat om te voorkomen dat het kappen van bestaande bossen wordt gestopt. Hoe kun je dan verwachten dat er nieuw bos wordt aangeplant voor energievoorziening?

Bovendien vraagt BECCS om een grote hoeveelheid grond en die is er niet. En het is weliswaar technisch mogelijk om kooldioxide te ‘begraven’, maar het stuit ook op maatschappelijke weerstand (ook al is dat misschien niet terecht) en het is nog steeds heel duur.

Beleidsmakers moeten zich niet te rijk rekenen en niet te veel vertrouwen op de uitstoot die ze via CCS kunnen voorkomen. Tegen The Guardian zegt John Shepperd, een van de auteurs:

‘Negatieve emissietechnologieën zijn heel interessant, maar ze zijn geen alternatief voor vergaande en snelle emissiereductie. Dat blijft de veiligste en meest betrouwbare optie die we hebben.’

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.