De wietteler is steeds lastiger te vinden

wietteelt

Het aantal opgerolde hennepkwekerijen was in 2017 extreem laag. Hoe kan dat?

Afgelopen jaar zijn in Nederland ruim vierduizend hennepkwekerijen opgerold, schat Financiën. Foto GinoPress/ANP

Beheerders van het Nederlandse elektriciteitsnet sloegen deze week alarm. Het aantal opgerolde wietkwekerijen daalde vorig jaar sterk. Er werden 3.300 hennepkwekerijen opgerold die stroom van hen stalen. In 2016 waren dat er 4.300, in 2015 ging het om 4.500 energiedieven annex kwekers. Maar volgens de netbeheerders is er geen aanwijzing dat het aantal wietplantages daalt. Wat is er aan de hand?

1 Klopt het dat minder kwekerijen worden opgerold?

Netbeheerders registreren niet alle opgerolde kwekerijen, maar alleen die stiekem energie aftapten. Bij ruim driekwart van de gevonden wietkwekerijen is sprake van stroomdiefstal. In 2015 registreerde de politie in totaal 5.856 ruimingen, een jaar later 5.538. Minister Hoekstra (Financiën, CDA) schat dat het aantal ruimingen in 2017 op 4.040 uitkomt. In het ‘topjaar’ 2014 werden nog 6.006 kwekerijen opgerold.

2 Hoe is de daling te verklaren?

Dat onderzoekt de politie nog, zegt een woordvoerder. Of de prioriteit in opsporingsonderzoek (regionaal) is verlegd, is evenmin duidelijk. De politie in Rotterdam noemt ontmanteling van hennepkwekerijen „onverminderd belangrijk”, die in Amsterdam weet niet zo gauw of sprake is van andere prioriteiten, en de politie Midden-Nederland verwijst naar de landelijke politie.

De netbeheerders hebben wel een verklaring. Volgens Stedin, dat energie levert aan zo’n 2 miljoen huishoudens in vooral Zuid-Holland en Utrecht, worden criminelen slimmer in het verbergen van hun activiteiten. „We zien dat steeds professioneler wordt gewerkt”, zegt woordvoerder Koen de Lange, die vaak meegaat met de ‘hennepteams’ van de politie. „Ze bouwen bijvoorbeeld een kwekerij in een isolatietent, die ze binnenshuis opzetten. Plantages zijn dan van buitenaf minder goed te detecteren met warmtecamera’s, en de muffe wietgeur kan zich minder goed verspreiden. Die geur wordt ook bestreden met koolstoffilters in ventilatiesystemen.”

3 Is het aantal wietkwekerijen niet gewoon gedaald?

Netbeheerders denken van niet. Hun brancheorganisatie, Netbeheer Nederland, ziet dat de energiediefstal gelijk gebleven is: circa 1 miljard kilowattuur (kWh) per jaar, meer dan wat alle Rotterdamse huishoudens in een jaar verbruiken. De 3.300 opgerolde hennepkwekerijen stalen samen zo’n 125 miljoen kWh energie. Op basis daarvan schatten de netbeheerders het totaal aantal kwekerijen op 30.000.

4 Wat kost illegale hennepteelt de samenleving?

De 1 miljard kWh gestolen elektriciteit kost ongeveer 200 miljoen euro (prijspeil 2017), 20 cent per kilowattuur. Het grootste deel, 150 miljoen euro, is een verlies voor de overheid, die energiebelasting en btw derft. De rest, 50 miljoen euro, treft de netbeheerders die zo inkomsten mislopen. Maar dit ‘netverlies’ berekenen zij door aan consumenten door jaarlijks per huishouden enkele euro’s extra netwerkkosten te rekenen.

Ruimen van kwekerijen kostte in 2011 zo’n 6,2 miljoen euro en in 2014 zo’n 7,1 miljoen euro, meldde minister Opstelten (Justitie, VVD) in 2015. Politie en Openbaar Ministerie delen die kosten.

Wietteelt veroorzaakt ook schade, vooral door brand. Volgens stichting Salvage, opgezet door brandverzekeraars, was hennepteelt in 2016 van 79 branden de oorzaak. In eerdere jaren ging het om vergelijkbare aantallen.

De schade door branden in kwekerijen is relatief hoog, omdat ze vaak laat worden opgemerkt. De kweker is zelden aanwezig – en als hij dat wel is, is de vraag of hij de brandweer belt. Daardoor slaan branden relatief vaak over naar andere panden. In 2016 werden 120 huizen en bedrijfspanden getroffen door een hennepbrand, volgens Salvage.