Advies toezichthouder: gaswinning naar 12 miljard

Het advies houdt alleen rekening met veiligheid. Volgens Gasunie is er voor de leveringszekerheid meer dan 12 miljard kuub gas nodig.

Foto Vincent Jannink/ANP

De gaswinning in Groningen moet vanwege de veiligheid in het gebied “zo snel als mogelijk” worden teruggeschroefd van 21,6 miljard kuub per jaar naar 12 miljard. Dat schrijft toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) donderdagochtend in een advies aan minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD). Het advies, dat geen rekening houdt met andere overwegingen zoals bestaande gasleveringscontracten, volgt op de gasbeving bij Zeerijp van 8 januari van 3.4 op de schaal van Richter.

Volgens de toezichthouder is deze “forse ingreep” noodzakelijk om “naar verwachting” aan de veiligheidsnorm te voldoen, ook al is niet volledig duidelijk bij welk winningsniveau welke bevingen zich zullen voordoen. De toezichthouder zegt dat de “onzekerheden bij deze inschatting groot zijn” en dat het advies daarom aan de veilige kant is. “Het gaat immers om de veiligheid van de Groningers.”

Naast een algemene productieverlaging stelt het SodM voor om per direct de vijf gaswinningsclusters rondom het dorpje Loppersum volledig te sluiten. “Het is mogelijk dat het open en dichtdraaien van deze clusters aanleiding is geweest tot de beving van 8 januari jl. in Zeerijp.” De winning bij het dorpje Bierum moet volgens het SodM niet te veel fluctueren en binnen een bandbreedte van 20 procent blijven.

Reactie Wiebes

Wiebes zei donderdag de gaswinning “zo snel mogelijk” te willen terugbrengen naar 12 miljard kuub. Hij komt in het voorjaar met een officieel besluit over het terugschroeven van de gaswinning.

Wel schrijft hij in een brief aan de Kamer zo “snel als redelijkerwijs mogelijk is” de vijf gaswinningsclusters rondom Loppersum sluiten. Hij vraagt de NAM het effect van deze sluiting in de gaten te houden. Ook gaat de minister advies vragen hoe de fluctuaties bij het dorpje Bierum het beste beperkt kunnen worden.

‘Voor leveringszekerheid 20 miljard kuub nodig’

Wiebes zal een afweging moeten maken waarin hij ook andere zaken meeneemt, zoals leveringszekerheid. Daarover adviseert GTS, de gastransporteur, de minister. “Het is niet de rol van het SodM om hier rekening mee te houden”, schrijft de toezichthouder in zijn advies. GTS schrijft donderdagochtend dat voor de leveringszekerheid een jaarlijkse winning van rond de 20 miljard kuub nodig is.

Lees ook: 18 vragen over de gaswinning in Groningen

Het SodM-advies is onderdeel van een recent opgesteld protocol met een plan van aanpak voor na een zware beving. Volgens die richtlijnen moet na een beving eerst gaswinner de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) - joint venture van Shell en ExxonMobil - zelf maatregelen voorstellen aan het SodM. Het bedrijf deed dat 48 uur na de beving bij Zeerijp, maar volgens het SodM was dat “niet concreet genoeg”. Zo werden er geen specifieke nieuwe winningsniveaus genoemd maar sprak het bedrijf alleen van een “substantiële” verlaging. De toezichthouder zei toen zelf te zullen komen met een concreet voorstel.

Lees ook: Seismische botsing over oorzaak aardbevingen Groningen

Het SodM verwacht verder dat door voortdurende drukdaling in het Groningen-gasveld in de toekomst de seismiciteit mogelijk weer toeneemt. Volgens Inspecteur-Generaal Theodor Kockelkoren is het advies van donderdag daarom “een belangrijke stap, maar niet de laatste”. Het effect is mogelijk tijdelijk; daarom verwacht de toezichthouder dat in de toekomst de winning nog verder afgebouwd zal moeten worden, “indien nodig naar nul”.

Onenigheid

Overigens leidde de precieze interpretatie van de nieuwe protocollen voor na een beving tot onenigheid tussen de NAM en het SodM. De gaswinner uitte half januari zijn ongenoegen over het feit dat het SodM na ‘Zeerijp’ leek te zeggen dat het Groningse bevingsgebied volgens het protocol in een onveilige situatie verkeerde. Zo sprak ze van “code rood”. De NAM zelf zei het protocol te lezen als een richtlijn om maatregelen te nemen, niet als een “veiligheidsindicator”. Volgens het bedrijf paste de beving bij Zeerijp in het huidige “risicomodelleringsraamwerk” en is de veiligheid niet per se in het geding.

In het nieuwste advies van donderdag spreekt het SodM weer van “code rood”. De NAM liet in een reactie weten “kennis te hebben genomen” van het advies.

Twitter avatar NAMbv NAM NAM heeft kennis genomen van de brieven van SodM en GTS (Gasunie) over de aardbeving in Zeerijp. Het is nu aan de m… https://t.co/3fT8O3s1LI
    • Milo van Bokkum