Opinie

    • Arjen Fortuin

De Monitor: ernstige, soms ook heel mooie tv

Zap Dinsdag liet de honderdste aflevering van De Monitor zien wat de politie verkeerd doet op sociale media. Het programma slaagt er knap in om institutionele problemen aan de orde te stellen.

Teun van de Keuken in De Monitor (KRO-NCRV)

De politie heeft het er maar druk mee. Met boeven vangen, maar ook met twitteren en facebooken over hoe dat boeven vangen gaat. De politie heeft 2.800 accounts op sociale media, waar wekelijks tussen de 50.000 en 60.000 berichten op worden geplaatst. Dat is goed voor de transparantie en voor het contact tussen burger en wetshandhavers. „We maken Nederland hier een beetje veiliger mee”, aldus Ron de Milde, programmadirecteur Nieuwe Media en Digitale Dienstverlening van de Nationale Politie. De pet past ons allemaal, maar deze pet kende ik nog niet.

Het is het soort openheid dat voor de buitenstaander soms moeilijk te onderscheiden is van borstklopperij. Er komen ook ongelukken van.

Dinsdagavond gaf de honderdste aflevering van De Monitor (KRO-NCRV) een schokkende staalkaart van wat er misgaat op al die accounts waar de politie zich van bedient. Zoals bij een meisje dat een politieauto bekladde met ACAB (All Cops Are Bastards) en die dienstauto voor straf moest schoonmaken. Goede straf, maar de dienstdoende agent (geen bastard, maar ook niet onfeilbaar) zette een foto van het poetswerk op Facebook waarop het meisje herkenbaar was, onder meer door haar uitzonderlijke haardracht.

Dat is tegen de wet, politie-agenten hebben een ambtsgeheim. Het programma vond tientallen voorbeelden van gelegenheden waarbij de politie de privacy van burgers met voeten trad. Foto’s van een man met blote billen in een bushokje, zomaar online gezet. „Wat een agent in een impuls doet, kan mensen tientallen jaren in de problemen brengen”, aldus advocaat Jeroen Soeteman.

Naast die duizenden accounts op sociale media spelen de tv-programma’s De Meldkamer (SBS6) en Robuust blauw een rol. Daarin worden agenten door de camera gevolgd. Dat leidt tot spannende, aansprekende beelden, die goede pr zijn voor de politie. Maar ook hier wordt soms de privacy geschonden. De Monitor liet een geval zien waarbij niet alleen het signalement en het adres van een verdachte eenvoudig te achterhalen waren, maar waarbij daarnaast binnenshuis werd gefilmd. Dat is óók verboden.

Politie en Openbaar Ministerie werken mee aan de programma’s en keuren de beelden vooraf goed. De vertegenwoordigers van die organisaties probeerden zich voor de Monitor-camera’s een weg naar de uitgang te kronkelen. Wouter Bos van het OM had het over mensen die „niet onherkenbaar genoeg” waren gemaakt, maar presentator Teun van de Keuken had geen medelijden: „Onherkenbaar is onherkenbaar. Deze persoon was niet onherkenbaar.” Politieman De Milde begon over de tienduizenden politieposts waarin het ambtsgeheim níet wordt geschonden, wat door Van de Keuken terecht werd weggezet als „een totaal kul-argument”.

Inmiddels is men druk bezig posts te verwijderen en aan te passen. Dat is een verdiend succes van De Monitor, een programma dat er knap in slaagt om via uitgaande van tips van individuele burgers, institutionele problemen aan de orde te stellen en soms iets recht te laten zetten.

Het is niet alleen ernstige, maar soms ook heel mooie televisie. De geïnterviewde burgers worden steeds met gevoel voor detail in beeld gebracht. Zo werd het interview met het autobekladdende meisje (dat buiten beeld bleef) gefilmd in een manege. Van de Keuken borstelde samen met de jonge delinquente een paard en sprak haar toe met precies het juiste mengsel van resoluutheid en compassie. Daar is een goede wijkagent aan verloren gegaan.

    • Arjen Fortuin