Recensie

Inheemse volkeren in de verkeerde film

Documentaire ‘Marquis de Wavrin’ laat belangwekkende historische beelden zien uit het Amazone-gebied. Maar de film eromheen is moeizaam.

Dubieuze etnograaf: Marquis de Wavrin.

Ergens de afgelopen paar jaar heeft zich in de filmwereld in stilte een paradigmaverschuiving voltrokken. Filmmakers die met archiefmateriaal werken, of het nu echt uit een depot komt of in het kader van fake-documentaires en mockumentaries is nagemaakt, hebben een grotere verantwoordelijkheid gekregen. Ze kunnen niet zomaar meer het materiaal waardevrij tonen, zonder hun eigen standpunt te bepalen, en te verantwoorden. De found footage filmmaker kan niet langer louter een archivaris zijn.

Extra ingewikkeld wordt het zoals in het geval van etnograaf, filmdistributeur, festivalconsultant Grace Winter en editor Luc Plantier. Zij ontdekten onbekend filmmateriaal van een Belgische markies die na een poging op moord van twee kinderen naar Latijns-Amerika vluchtte en tussen 1913 en 1936 in het Amazonegebied inheemse volken filmde.

De film maakt een aantal moeilijk te begrijpen keuzes. De makers voeren zichzelf in hun eigen film als objectieve personages op. En waar ze het materiaal becommentariëren is het eerder apologetisch dan ingebed in actuele discussies over (neo)kolonialisme en de problematische representatie van de ander in de vroege etnografische film.

Wat blijft is een schat aan bruut, puur, onwaarschijnlijk en beeldschoon materiaal. Terechtgekomen in de verkeerde film.