Recensie

Geïntimideerd door een schilderij

Documentaire ‘The End of Fear’ is een boeiende, origineel vormgegeven documentaire over een berucht geval van kunstvernieling.

In ‘The End of Fear’ komen deskundigen en betrokkenen aan het woord over het schilderij ‘Who’s Afraid of Red, Yellow and Blue III’ van Barnett Newman, de vernieling ervan met een stanleymes en de daaropvolgende omstreden restauratie van het werk.

‘Moord op een kunstwerk’ is hoe de vernieling van Barnett Newmans schilderij Who’s Afraid of Red, Yellow and Blue III wordt genoemd in de documentaire The End of Fear. Newmans schilderij, dat in de erezaal van het Stedelijk Museum hing, werd in 1986 met een stanleymes aan flarden gesneden door iemand die zich door het enorme abstracte schilderij beledigd voelde. Hij zag het Stedelijk Museum als een bolwerk van de ‘culturele elite’; woorden die dertig jaar later zo weer in een debat kunnen opduiken, evenals neerbuigende kwalificaties over Newman als ‘kliederaar’.

In Barbara Vissers documentaire komen deskundigen en betrokkenen aan het woord over het schilderij en de restauratie ervan door Daniel Goldreyer tussen 1988 en 1991. Bij die restauratie schilderde Goldreyer het doek over met goedkope kozijnverf – bovendien in een andere tint rood. Dit veranderde voorgoed de status van het kunstwerk, dat nu in een depot stof vergaart. Visser laat een kunststudente het schilderij reconstrueren, waarna gesteggeld wordt wie de auteursrechten op die reconstructie heeft. Die prikkelende kwestie is de uitsmijter van een speels vormgegeven documentaire die de boeiende vraag opwerpt: kun je zo geïntimideerd worden door kunst dat je het wilt vernielen?

    • André Waardenburg