Gaat het Britse parlement in de steigers?

Verbouwing Paleis van Westminster

Deze woensdag stemt het Britse Lagerhuis over de verbouwing van Westminster. May schuift de renovatie het liefst door.

Het Paleis van Westminster in Londen. Foto Andy Rain / EPA

Wie door een ingewijde door het Paleis van Westminster geleid wordt, raakt snel de kluts kwijt. De eeuwenoude gang blijkt uit te komen op een onooglijke binnenplaats met groene vuilnisbakken. Een smoezelig trappetje leidt naar de Sports and Social, de parlementaire pub die eind vorig jaar tijdelijk gesloten was na een vechtpartij. Weer twee gangetjes verder en je staat in The Barry Room, een restaurant waar deftige obers foie gras serveren en tijdens de lunch soepeltjes flessen wijn uitschenken.

Groots en chaotisch. Statig en vies. Intimiderend en vervallen. Dat is het Paleis van Westminster, door gebruikers geliefd en gehaat, moeder van de moderne Europese parlementen en symbool van de Britse worsteling met modernisering. Deze woensdag stemt het Lagerhuis over een voorstel om het Paleis, waarvan de meeste delen uit circa 1840 stammen, grondig te renoveren.

Het is zo’n beladen en emotioneel onderwerp voor de 650 Lagerhuisleden dat het een vrije stemming betreft, waarbij er geen fractiediscipline afgedwongen wordt. Op tafel ligt een voorstel waarbij het Lager- en Hogerhuis zes jaar lang, vanaf 2025, tijdelijk elders ondergebracht worden terwijl het Paleis voor 4 miljard euro grondig onder handen genomen wordt.

Veertig brandjes in vier jaar

Aan deze stemming gaan jaren van onderzoek, externe rapporten en adviezen van een parlementair comité vooraf. Politiek ligt de zaak gevoelig, maar de diagnose is helder: het parlement is niet alleen een bouwval, het is een oncomfortabele, gedateerde en gevaarlijke werkplek, blijkt uit een rapport uit 2016 van een parlementair comité dat opgericht werd om de verbouwing te onderzoeken.

Lees ook: Voor het eerst in 158 jaar zwijgt Big Ben in Londen langere tijd. Tot ongenoegen van sommigen.

Afvoerbuizen lekken op elektriciteitskabels. Tussen 2008 en 2012 waren er veertig kleine brandjes. In juni 2016 brak er een serieuze brand uit. „Het vuur werd snel ontdekt. Als hetzelfde incident ’s avonds, in het weekend of op een minder zichtbare plek had plaatsgevonden, hadden de gevolgen groter kunnen zijn”, aldus het parlementaire comité. De kans op een verwoestende brand wordt levensgroot geacht.

Politiek verzet

Het grootste probleem is dat het Paleis van Westminster door de decennia heen stukje bij beetje is aangepast. Toen de telefonie opkwam, zijn er kabels aangelegd. Toen later internet noodzakelijk bleek, zijn nieuwe kabels erbovenop geplaatst. Als gevolg hiervan liggen er kabels uit de jaren vijftig (gemaakt van gevulkaniseerd Indiaas rubber) die hun bedoelde levensduur ver voorbij zijn. Die wirwar ontwarren is een megaklus. Door het Paleis (elfhonderd kamers) loopt in totaal 420 kilometer aan elektriciteitskabels en 305 kilometer aan communicatiekabels.

Toch is het politieke verzet groot. Premier Theresa May wil het liefst dat een definitief oordeel over de grootscheepse verbouwing pas geveld wordt na de verkiezingen van 2022. Kiezers zullen, vindt zij, niet begrijpen dat politici miljarden ponden aan hun eigen onderkomen uitgeven.

Sommige Lagerhuisleden vrezen dat een verbouwing wordt aangegrepen om de politieke cultuur te veranderen.

In oktober vorig jaar opperde Lagerhuislid Peter Grant van de Schotse nationalisten in een debat dat de opknapbeurt een mooi moment is om elektronisch stemmen te introduceren, „mocht dit Huis besluiten tot de 20ste eeuw toe te treden voordat de rest van de wereld in de 22ste eeuw is aanbeland”.

Dat is een gedachte waar veel Britse parlementariërs van gruwelen. Zij koesteren de sfeer en de gebruiken, vinden het een onlosmakelijk onderdeel van hun democratie dat zij zich bij een stemming naar een van twee kamers (the Aye and the No Lobbies) begeven, aan weerszijden van het Lagerhuis. Twijfelende politici worden geregeld geïntimideerd en gekoeioneerd om niet tegen de fractielijn in te stemmen.

Het theater van de Britse politiek

Jarenlang verhuizen naar een nabijgelegen, geïmproviseerd parlement in een congrescentrum of kantoorgebouw doet afbreuk aan het theater en drama dat de Britse politiek kenmerkt, vinden vooral Conservatieven. Parlementaire debatten over de toekomst dienen gehouden te worden in hetzelfde gebouw waar David Lloyd George, Winston Churchill en Clement Attlee het Verenigd Koninkrijk vormgaven.

Als gevolg van deze discussies kunnen Lagerhuisleden deze woensdag kiezen om het Paleis van Westminster wel te verbouwen, maar dat het parlement slechts gedeeltelijk of helemaal niet de wijk neemt. Als de bouwvakkers om de politici heen moeten werken, vallen de kosten echter wel hoger uit, berekende het parlementaire comité in 2016. De verbouwing komt dan wellicht uit op 6,4 miljard euro. En de renovatie gaat dan ergens tussen de 25 en 40 jaar duren.

    • Melle Garschagen