‘Agile’? Dat is oude wijn in nieuwe zakken

Japke-d. vraagt door Werk jij ‘agile’? Stop maar met die hippe termen, zegt . Ze sprak een ‘agile-coach’ die dat ook vindt.

Illustratie Tomas Schats

Scrummen, product owners, backlogs, stand-ups, chapter leads, tribes, squads en roadmaps: als bedrijven ‘agile’ gaan werken – dat betekent ‘wendbaarder’, ‘flexibeler’ – gaan ze heel raar praten. ‘Agile’ werd natuurlijk niet voor niets deze maand al door de beroepsvereniging voor communicatie, Logeion, uitgeroepen tot jeukwoord van het jaar.

Ik zie op Twitter veel mensen die zich afvragen of ‘agile’ geen oude wijn in nieuwe zakken is. Want bedrijven moesten toch altijd al flexibel en wendbaar zijn? Maar het meest opmerkelijk vond ik de reactie van Jasper Guldemond. Ook hij noemt het agile-jargon ‘dikdoenerij’. Maar… Guldemond is zélf agile-coach!

Een agile-coach die het agile-jargon afkeurt. Het moet niet gekker worden.

„Het klinkt paradoxaal, weet ik. Maar ik ben oud-leraar Nederlands. Ik ben voor klare taal. Ik denk dat al dat agile-jargon de ambities van ‘agile’ in de weg zit.”

Je noemt jezelf nota bene ‘agile-coach’.

„Ja, want ik geloof dus wél in het principe van agile werken. Agile is voor mij een verzamelwoord voor wendbaarder, flexibeler werken, met zelforganiserende teams. Maar die termen die erbij horen, kunnen me gestolen worden.”

Zullen we ze anders even doorlopen, die termen? ‘Product owner’ bijvoorbeeld.

„Dat is iemand die bepaalt waaraan gewerkt wordt.”

‘Scrum-master’.

„Dat is het hulpje van het team dat zorgt voor de middelen die nodig zijn.”

Hulpje’. Dat klinkt niet cool.

„Wat is er mis met dienend zijn?

‘Roadmap’ dan.

„Dat is de route naar de droom die je wil bereiken. Daarin benoem je de zaken die je onderweg wil realiseren.”

‘Stand-up’ of ‘daily scrum’ (jeuk).

„Dat is ‘afstemmingsmoment’.”

Dat jeukt ook behoorlijk, hoor.

„Haha, ja, nou vooruit. ‘Overleg’ dan.”

‘Squads’, ‘tribes’.

„Een squad is een team en een tribe is een afdeling van meerdere teams.”

‘Backlog’.

„Dat is een lijst van mini-productjes die je wil maken. Maar ik zoek ook nog naar betere synoniemen hoor. Ik vind wel dat we normale taal moeten gebruiken. Want door die Engelse termen maken we agile tot iets van de elite. Dan wordt het te veel een verhaal van goeroes en wordt het alsnog een ingewikkeld verhaal. Terwijl, als je het agile-gedachtengoed écht toepast, het juist andersom zou moeten zijn, namelijk dat agile de organisatie volgt om het boerenverstand van de mensen die het moeten gaan doen, de ruimte te geven. Het zou juist simpel moeten zijn.”

Ik sprak laatst de ‘chief engagement’ van het Wereld Natuurfonds. Hij zegt dat de agile-termen verplicht zijn om chaos te creëren zodat iedereen zich opnieuw gaat afvragen wat zijn of haar functie is binnen het bedrijf.

„Flauwekul. Ik snap niet dat die mythe nog bestaat. Je moet die termen ook verplicht leren voor het examen voor scrum-master. Maar het gaat helemaal niet om de termen, het gaat om de toepassing. Het gaat erom hoe je met je bedrijf anticipeert op (mogelijke) veranderingen. Agile is een handvat. Geen manifest.”

Agile is ook niks nieuws, toch?

„Klopt. Ik vergelijk het vaak met hoe boeren al van oudsher werken. Als je regen verwacht ga je eerder hooien, eerder oogsten, of mest uitrijden.”

Agile is een evangelie.

„Ja. Een geloof. En een evangelie is geen blauwdruk. Van het evangelie over Jezus zijn niet voor niets vier versies.”

Je kunt het ook een sprookje noemen.

„Haha. Het is in ieder geval een krachtig verhaal met een boodschap.”

Je schreef in je blog over agile dat mensen ‘er klaar mee zijn’. Ik citeer: ‘Klaar met pretenties, klaar met silver bullets, klaar met alles wat ons wordt opgelegd en klaar met alles wat gepresenteerd wordt als ‘dit is het helemaal’.

„Ja. het was een tijdje leuk, die ‘fancy taal’. Nu moet er weer boerenverstand komen.”

Wat vinden de bedrijven die jou inhuren daarvan?

„Ik merk dat ze graag agile-termen gebruiken. Want ze willen laten zien dat ze echt aan het veranderen zijn. Ik probeer hen te leren dat het niet om de termen gaat, maar om de werkelijke verandering. Dat blijft een boodschap waar niet iedereen op zit te wachten.”

Dan mag jij je ook geen ‘agile-coach’ meer noemen.

„Dat zou mooi zijn, maar voor ‘agile’ heb ik nog geen alternatief, dus ik gebruik het woord nog, om te laten zien wat ik doe.”

Slimmer, flexibeler werken?

„Dat dekt de lading ook niet helemaal.”

Zal ik een oproep doen om een alternatief te bedenken voor het woord ‘agile’?

„Goed idee! Ik hoor het graag.”

De jeuk-tweets van de week

    • Japke-d. Bouma