Uitlaatgassen op apen en mensen getest

Dieselschandaal De Duitse auto-industrie is weer in opspraak, na emissie-testen op apen en mensen.

Foto Alex_Ishchenko

De Duitse auto-industrie is opnieuw heftig in opspraak geraakt, nu blijkt dat zij voor experimenten apen en zelfs mensen urenlang de uitlaatgassen van dieselauto’s heeft laten inademen in afgesloten ruimtes. Het nieuws heeft in Duitsland tot grote verontwaardiging geleid, en excuses van de industrie.

Het dieselschandaal, dat in 2015 uitbrak toen bleek dat Volkswagen met frauduleuze software de uitstoot van uitlaatgassen in testsituaties manipuleerde, heeft hiermee een nieuwe wending gekregen. Behalve VW zijn ook Daimler en BMW bij de nieuwe affaire betrokken.

Eind vorige week schreef The New York Times al over de dierproeven, die blijken te zijn uitgevoerd in een laboratorium in de Amerikaanse staat New Mexico. De krant baseerde zich op de processtukken van een rechtszaak tegen Volkswagen. Zondag kwam daar het bericht van de Stuttgarter Zeitung bij dat aan de universiteit van Aken 25 mensen voor een test een maand lang één keer in de week gedurende drie uur zijn blootgesteld aan uitlaatgassen in verschillende concentraties stikstofdioxide (NO2).

Het ging om 25 jonge en gezonde proefpersonen, negentien mannen en zes vrouwen. Aansluitend werden zij onderzocht. Er zouden geen schadelijke gevolgen voor hun gezondheid zijn vastgesteld. Maar het onderzoeksverslag, dat in 2016 is uitgebracht, stelt volgens Duitse media uitdrukkelijk dat de uitkomst ook anders kan uitpakken als mensen de gassen langer inademen.

Het experiment werd uitgevoerd in opdracht van een lobbyorganisatie van de auto-industrie, de Europese Onderzoeksvereniging voor Milieu en Gezondheid in de Transportsector, in het Duits afgekort als EUGT. De organisatie, die in 2017 is opgeheven, had in 2013 ook opdracht gegeven tot het experiment in New Mexico, dat voor haar werd uitgevoerd door het Amerikaans instituut Lovelace Biomedical (LRRI).

Een manager van VW in de Verenigde Staten zou in 2014 persoonlijk een Volkswagen Beetle voor de proef naar het laboratorium hebben gereden. De man is inmiddels veroordeeld tot ruim drie jaar cel in verband met de ‘sjoemelsoftware’.

De proef met de apen was eigenlijk bedoeld als reclame. Er zou uit moeten blijken hoe schoon de nieuwe dieselauto’s zijn die met de leus ‘Clean Diesel’ op de Amerikaanse markt werden gebracht.

Tekenfilmpjes

Voor de test waren tien Java-apen in 2014 in een glazen cel gezet, waar de uitlaatgassen van de Beetle in werden geleid. Om de apen rustig te houden kregen ze tekenfilmpjes te zien. De wetenschappers die de test uitvoerden waren er niet van op de hoogte dat de auto was voorzien van de frauduleuze software, die ervoor zorgt dat de uitstoot van giftige gassen in testsituaties lager is dan op de weg. Het onderzoek leverde geen duidelijke conclusies op.

Dit weekeinde, voordat bekend werd dat ook mensen als proefkonijn zijn gebruikt, noemde minister-president Stephan Weil van Nedersaksen, tevens commissaris van VW, het experiment met de apen „weerzinwekkend en absurd”. VW verontschuldigde zich voor „het wangedrag en de verkeerde inschatting van een individuele medewerker” – waarmee het concern zich, net als eerder in het dieselschandaal, als bedrijf aan de verantwoordelijkheid probeerde te onttrekken. VW zei dat „de destijds gekozen methodiek verkeerd was” en dat het beter was geweest van de test af te zien. BMW en Daimler hebben zich scherp van de dierproeven gedistantieerd, maar bleken er wel van op de hoogte.

Tekening Kamagurka

    • Juurd Eijsvoogel