Column

En daar demoniseren we weer

Op het filmpje zie je een tengere gestalte in het zwart die een man met wit haar en een jack van Forum voor Democratie naar achteren duwt. De gestalte roept volgens omstanders: „Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme.” Een collega schiet de man in het campagnejack te hulp. „Hemmie, hé Hemmie.” Twee mannen geven de tengere gestalte tikken tegen het hoofd. Voordat de vrouw met de Hallo Jumbo-tas door het beeld is gelopen, is de schermutseling alweer voorbij. Zaterdagmiddag op het Buikslotermeerplein in Amsterdam. Hemmie Kerklingh ging later door met folderen voor zijn partij.

En daar viel het woord in een tweet van partijleider Thierry Baudet: „demonisering” – toch een jaar of vijftien niet gehoord. De kilte van de dagen na de moord op Pim Fortuyn. Maar het verdriet van rechts vind ik even minder interessant dan het ongemak van links.

‘Ik strijd ook voor jouw democratische rechten”, twittert de Amsterdamse PvdA-lijsttrekker Marjolein Moorman tegen FvD-lijsttrekker Annabel Nanninga. Die accepteert geen medeleven zolang de PvdA op 18 maart zij aan zij loopt met de Anti-Fascistische Actie (AFA) in een demonstratie onder het motto ‘Geen racisten in de raad’.

Wat doen PvdA, SP en GroenLinks in een demonstratie die kennelijk is gericht tegen andere partijen die aan de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart meedoen? Zijn ze soms bang? En als ze hen racisten vinden, waarom gaan ze dan wel met hen in debat tijdens de campagne? Oud-burgemeester Eberhard van der Laan zei: „Hoe verdedig je tolerantie zonder zelf intolerant te worden?”

De linkse partijen in Amsterdam worstelen ermee. „Wij willen tegen racisme in de samenleving demonstreren”, zegt SP-wethouder Arjan Vliegenthart telefonisch. „Maar we weigeren FvD te rubriceren als categorisch racistisch.” Hij wil eerst hun standpunten onderzoeken in het debat. Moorman heeft „geen moeite met fascisten in de raad; dan bestrijd ik ze daar”.

De demonstratie wordt jaarlijks gehouden rond de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. De samenwerking met AFA vindt Moorman „al jaren een zorg”. „Ik voel me daar niet mee verwant.” Vliegenthart vindt dat zijn partij zich „niet moeten laten gijzelen door radicale elementen”. Maar ja, niet demonstreren lokt de vraag uit: ben je soms voor racisme?

Bij nader inzien hebben de gevestigde linkse partijen zich zondag per brief gedistantieerd van de slogan van het organiserend comité. „Ons voorstel is de titel van het manifest te wijzigen in: Geen Racisme in Amsterdam. De verwijzing naar politieke partijen in de tekst willen we schrappen.” Als het Comité 21 maart de slogan niet verandert, zegt Moorman, heroverweegt de PvdA haar aanwezigheid bij de demonstratie.

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.