Zware aanslagen Afghanistan volgen elkaar steeds sneller op

Afghanistan

Zaterdag vielen bij een aanslag in Afghanistan 103 doden. Maandag volgde een nieuwe aanslag: de vierde in ruim een week.

Begrafenis van een slachtoffer van de bomaanslag op zaterdag in Kabul, waarbij minstens 103 doden vielen. Foto Hedayatullah Amid/EPA

„Ik kom nu al twaalf jaar in Afghanistan, maar dit heb ik nog nooit meegemaakt. De aanslag van zaterdag was zo’n zware klap dat ik dacht dat het bij onze buren was”, vertelt Jorrit Kamminga van Oxfam Novib en Instituut Clingendael. Momenteel is hij in Kabul om te werken aan een rapport over vluchtelingen die terugkeren naar Afghanistan.

De aanslag die zaterdag in Kabul plaatsvond, eiste vooralsnog 103 levens en 235 gewonden. Een man reed met een ziekenauto vol explosieven de Afghaanse hoofdstad in om de auto en zichzelf vervolgens op te blazen vlak bij een gebouw van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Maandagochtend blies een militant zichzelf op, gevolgd door andere militanten die het vuur openden, bij een militaire academie in een westelijke buitenwijk van Kabul. Er kwamen elf militairen om het leven en tien anderen raakten gewond.

Kamminga: „Dit is aan de lopende band aan de gang. De internationale gemeenschap is redelijk beschermd achter dikke muren. Zo’n aanslag treft vooral de Afghanen. Er is woede en onmacht, maar toch ook gewenning.” De woede richt zich vooral op de situatie waarin het land verkeert, aldus Kamminga.

Rode Halve Maan

Naast deze twee aanslagen, waren er vorige week twee andere aanslagen. Woensdag werd het kantoor van Save the Children in Jalalabad opgeblazen, er vielen minstens zes doden. Vorige week zondag schoten militanten 25 gasten in het Intercontinental Hotel in Kabul dood. Bij de aanslag van afgelopen zaterdag was het voor het eerst dat er een aanslag werd gepleegd met een ziekenauto, dat met het symbool van hulporganisatie de Rode Halve Maan neutraliteit moet garanderen.

Het aantal aanslagen is de laatste jaren toegenomen. Het OCHA, het bureau van de VN dat zich bezighoudt met humanitaire zaken, kwam vorige week met een verklaring dat het aantal aanslagen nog niet eerder zo hoog geweest is als in 2017. „Vorig jaar werden er bijna dertigduizend incidenten geregistreerd in Afghanistan, dat was ruim duizend meer dan in 2016”, legt Kamminga uit. Die stijging is vooral te zien in de provincies Helmand, Kunar en Nangarhar, maar ook Kabul liet een duidelijke stijging zien. „Kabul is aantrekkelijk voor militanten omdat ze kunnen laten zien dat de regering onder druk staat.”

Een verklaring voor de stijging is lastig. Bette Dam, schrijfster en docent Afghanistan-studies aan Sciences Po in Parijs, noemt meerdere redenen: „Ze komen voort uit een totaal ongeorganiseerde, door het Westen gesteunde staat, uit omvangrijke corruptie, uit een politieke en economische situatie waar na miljarden aan gelddonaties Afghaanse leiders willen blijven vechten omdat ze er geld aan verdienen, en omdat Afghanen zich steeds meer gaan organiseren om tegen deze overheid met haar Westerse steun op te staan.”

Meer luchtaanvallen

Volgens Dam hangt de toename samen met de frequentere Amerikaanse luchtaanvallen. In 2017 waren dat er 2.400 aldus Sigar, Washingtons adviesorgaan voor Afghanistan. Vorig jaar werd in april een ‘MOAB’, de zogenaamde moeder aller bommen met zijn bijna 10.000 kilo, afgeworpen. Dam: „De militanten die ik spreek wijzen erop dat er nu meer drones dan ooit zijn, terwijl wij in het Westen soms denken dat de troepen teruggetrokken zijn. Er zijn dan weliswaar minder grondtroepen, maar wanneer je de aanvallen vanuit de lucht opvoert, is er voor de bevolking geen verschil.”

De Amerikaanse president Trump zei in juni 4.000 militairen extra te sturen naar Afghanistan. En de NAVO nam in november het besluit een troepenmacht te sturen: 3.000 man.

Hoe gevaarlijk Afghanistan is, wordt onderschat vanuit het westen, meent Kamminga. „De toename en de zwaarte van de aanslagen tonen hoe gevaarlijk het hier is en ook dat het Westen te vroeg is met het terugsturen van Afghanen naar hun land.”

Men vreest dat de Amerikanen door zulke aanslagen alleen maar meer luchtaanvallen zullen gaan uitvoeren, zonder nog naar een politieke oplossing te zoeken. Bette Dam: „Ze willen al vechtend de Talibaan aan de onderhandelingstafel krijgen, iets wat na 17 jaar alleen maar tot meer terreur heeft geleid. Vrede of geen vrede, velen denken dat de sleutel in de VS ligt. Er zijn vele Afghanen die vrede willen, en eigenlijk niet zo anti-westers zijn zoals we het anti-westerse sentiment kennen in de Arabische wereld.”

Maandag is iedereen in Afghanistan de ‘Nationale Dag van Rouw’, om de doden te eren, een gelegenheid voor begrafenissen te bieden en de bevolking tijd te geven voor bezinning.

    • Toef Jaeger