Slapen tijdens de film is hier juist de bedoeling

IFFR/ Sleepcinemahotel

Gouden Palm-winnaar Apichatpong Weerasethakul richtte een Sleepcinema-hotel in op het Filmfestival Rotterdam: een plek om te slapen mét film.

Films om bij te slapen in het Sleepcinemahotel tijdens filmfestival Rotterdam, in zaal Staal WTC in Rotterdam Foto Jan de Groen

Zo dicht bij de volle maan heb ik nog nooit geslapen. Het lijkt wel alsof ik hem vanuit mijn bed kan aanraken. In plaats van kraters zie ik golven, wolken, bootjes die over verre zeeën varen en kan ik bijna de wangen kussen van de honderden slapers die de Thaise Gouden Palm-winnaar Apichatpong Weerasethakul (Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives, 2010) als parels opdook uit de archieven van het EYE Filmmuseum en het Instituut voor Beeld en Geluid en op een immens rond scherm projecteert. De hele nacht lang. Want hij heeft op het International Film Festival Rotterdam een heus Sleepcinemahotel ingericht, waarin het de bedoeling is dat het geluid van de ruisende zee je in slaap sust en de filmbeelden zich naadloos vermengen met je dromen.

Weerasethakul is al langer geïnteresseerd in de relatie tussen film, slaap en dromen. Zijn meest recente film Cemetery of Splendour (2015) heeft de lengte van een slaapcyclus en gaat over soldaten die aan een mysterieuze slaapziekte lijden en in hun dromen met de geesten van het verleden kunnen communiceren.

Dromen zijn net films. En andersom

Voor de Locus-tentoonstelling afgelopen zomer in het EYE Filmmuseum in Amsterdam nodigde hij mensen uit om diep in zachte kussens weggezonken naar zijn films te kijken. Volgens slaapwetenschappers is het helemaal geen goed teken als we onze dromen onthouden. Het is een teken van een onrustige slaap. Toch willen we niets liever. Dromen zijn soms net films. En andersom. De eerste filmmakers vergeleken film kijken al met een soort droomstaat, een tegelijkertijd ontspannen en alerte wijze van waarnemen waarin alles mogelijk is. En er is geen onderwerp dat filmmakers zo heeft geïnspireerd, van Andy Warhol die voor zijn vijf uur durende film Sleep (1963) de camera op zijn slapende geliefde richtte, tot de hippie-experimenten met de licht- en geluidsflitsen van Brion Gysin’s Dream Machine en Christopher Nolans dromeninterventiefilm Inception (2010).

Hoe werkt dat, in slaap vallen tijdens film?

Maar expres in slaap vallen tijdens een film? Hoe werkt dat? Ga je er (anders) van dromen? Een nacht in het Sleepcinemahotel voelt een beetje als een intercontinentale vlucht. Nog nooit ben ik me zo bewust geweest van het feit dat de slaap een voertuig is van de ene naar de andere dag, en dat je onderweg van alles kunt meemaken. Ik knikkebol. Ik doezel en soezel. Soms weet ik niet of ik een gezicht op het filmscherm herken, of in een droom terugvindt. Of ik me een landschap herinner, of dat het zich dwars door mijn oogleden heen in mijn geheugen vastzet. Het spel van licht, beeld en geluid werkt een beetje als een gigantische Dream Machine, maar niet eentje waar je naar kijkt, maar waar je inzit. Mild bewustzijnsverruimend. Een verkwikkende trip.

Het samen met onbekenden de nacht doorbrengen in een zo goed als open ruimte (er zijn blinden die je om je bed kunt laten zakken, maar daarachter ben je nog altijd een schim in een schaduwspel) heeft iets intiems. Pas aan het ontbijt komen de verhalen los. Alsof we allemaal een heel stille one night stand met muze cinema hebben gehad. Hoe heb jij geslapen? Wat heb jij gedroomd? Vragen die je anders nooit aan een vreemde zou stellen. Misschien zouden we vaker met elkaar moeten slapen.

Sleepcinemahotel. https://iffr.com/nl/2018/films/sleepcinemahotel. Maandag 29 januari nog zonder reservering toegang tot 22u.
    • Dana Linssen