Recensie

Overrompelend cabaretdebuut van tragisch absurde Stefano Keizers

Keizers alleen ontregelend noemen doet hem tekort, want Erg Heel is ook een intelligente deconstructie van het zogenaamd ontregelende cabaret.

Stefano Keizers Foto Lotte Bronsgeest

Stefano Keizers, vooral bekend als die vreemde verschijning met plaksnor uit De Slimste Mens, won in 2016 de Wim Sonneveldprijs op het Amsterdams Kleinkunst Festival (AKF) met een al even bevreemdend optreden. Keizers, wiens anticabaret op het AKF nog volstrekt onnavolgbaar was, heeft samen met regisseur Jelle Kuiper hard gewerkt aan het doseren van zijn absurdisme.

Want in de try-outfase verliet het publiek volgens Keizers nog massaal de zaal. Maar inmiddels heeft Keizers de perfecte balans gevonden tussen onnavolgbaar en intrigerend: Erg heel is het meest indrukwekkende cabaretdebuut in jaren en een van de beste voorstellingen van dit seizoen.

Gover Meit en de penisgordel

In de openingsscène onthult Keizers dat hij eigenlijk Gover Meit heet en somt hij op droogkomische wijze zijn biografie op: hoe hij opgroeide in Amstelveen en hoe hij later het alter ego Stefano Keizers verzon om ervoor te zorgen dat zijn ouders niets afwisten van zijn deelname aan het AKF en hem niet voor de zoveelste keer zouden zien mislukken. Een ontroerend verhaal, maar omdat Keizers het uitvoert in een strak zwart pak met een soort penisgordel om terwijl hij vastgeketend zit aan een brancard, werkt het enigszins vervreemdend.

En het écht vervreemdende deel moet dan nog beginnen. In Erg heel test Keizers op alle mogelijke manieren het uithoudingsvermogen en de grenzen van zijn publiek: hij laat zich nat spuiten met waterpistolen, betrekt de zaal in een weirde improvisatiescène en geeft rij 1 een rondleiding backstage terwijl de rest van het publiek naar een videoband moet kijken. Keizers heeft een enorme bravoure en durft verder te gaan dan veel cabaretcollega’s. Je blijft kijken naar deze fantastische performer, die heel goed weet hoe hij zijn publiek moet ontregelen.

Stefano Keizers: cabaretier en Slimste mens-deelnemer. Foto KRO NCRV

Ontregelen voor gevorderden

Maar Keizers alleen ontregelend noemen doet hem eigenlijk tekort, want deze voorstelling is ook een intelligente deconstructie van het zogenaamd ontregelende cabaret. Met een paar slimme verwijzingen naar de cabaretgeschiedenis onthult Keizers dat cabaretiers al decennia lang wanhopig proberen hun publiek op het verkeerde been te zetten.

De tragiek van de cabaretier is dat het publiek eigenlijk alles grappig vindt. Keizers spreekt ons vermanend toe dat we maar blijven lachen en applaudisseren en vraagt ons bijna wanhopig waarom we daar toch zo’n behoefte aan hebben. Want al draagt hij een slecht abstract gedicht voor of doet hij een gek dansje, het publiek blijft erom lachen.

Ron Rijghard sprak in januari 2017 met Stefano Keizers over de impact van zijn optredens en outfits in tv-spelletje ‘De Slimste Mens’. “Ik heb nooit een nepsnor gedragen.”

Deze tragiek heeft ook cabaretiers als Freek de Jonge en Micha Wertheim vaak bezig gehouden. Wat Keizers zo goed maakt is dat hij dit thema niet alleen op volstrekt originele wijze te lijf gaat, maar die tragiek bovendien echt invoelbaar weet te maken. Vooral in de slotscène lukt dat goed, wanneer uit de speakers een lied van Clown Bassie schalt: „Ook een clown denkt wel eens even / Ernstig na over het leven”

Niet alles wat Keizers doet werkt. Zo is de scène waarin hij letterlijk het achterste van zijn tong laat zien wel erg flauw. Maar het doet weinig af aan dit op alle fronten overrompelende cabaretdebuut.