Afgeschreven bij PSV, maar in Enschede zijn ze blij met Maher

Adam Maher

Adam Maher krabbelt op bij FC Twente, dat verloor van zijn oude club PSV. Daar kwijnde hij weg, bij Twente zijn ze blij met zijn komst.

Adam Maher (links) in gesprek met oud-clubgenoten bij PSV Joshua Brenet (20) en Marco van Ginkel. Foto ANP Pro SHots

Terwijl Gertjan Verbeek voor de camera van Fox het „schijtbakkenvoetbal” van koploper PSV door de mangel haalt, analyseert Adam Maher in korte, lauwe zinnetjes de nederlaag van zijn nieuwe ploeg FC Twente (2-0) in Enschede. „Dat is PSV, hè. Niet altijd mooi. Maar ze scoren wel.”

Maher, een begenadigd voetballer vastgelopen bij PSV, maakte tot voor kort nog deel uit van de ploeg waarin hij zijn belofte niet kon inlossen. Nu is hij in de onderste regionen van de eredivisie opgedoken, herenigd met Verbeek, zijn coach bij AZ een half decennium geleden. Hij was in Eindhoven al afgeschreven, in Enschede prijst men zich gelukkig met een speler van dit kaliber.

Hij oogt zaterdagavond flets na een half seizoen met nog geen handvol wedstrijden. Balverlies hier, onnauwkeurige dieptepass daar. Hij moet „pendelen op rechts”, vindt Verbeek. Eén kans, uit een combinatie met Oussama Assaidi, is hem gegeven. Hij vuurt in de korte hoek. „Dat had de 1-1 moeten zijn”, vindt Maher zelf. „Ik ken Jeroen goed. Ik dacht: hij verwacht dat ik in de lange hoek schiet.” PSV-keeper Jeroen Zoet keert het schot moeiteloos.

Zou het zo zijn dat zijn top al achter hem ligt? Maher zelf, 24 jaar, meent van niet. Op zijn Twitterpagina staat nog altijd die foto van een duel met Andrea Pirlo van februari 2013, met Oranje tegen Italië. Maher was de gedoodverfde opvolger van Wesley Sneijder, maar het mocht niet zo zijn. Heeft hij stilgestaan? „Niet spelen is stilstand”, zegt Maher. Alleen het laatste half jaar dus. „Maar ook op de training kan je beter worden.” Je moet het hem nageven: al twee weken wordt hem naar zijn falen gevraagd, steeds geeft hij kalm antwoord.

Talent van het Jaar 2012

Op Miralem Sulejmani (2008) na was er nooit een Talent van het Jaar in de eredivisie dat na het winnen van die prijs implodeerde – ze groeiden allemaal door, sommigen naar grote hoogten. Wat alvast geconcludeerd kan worden over het Talent van het Jaar 2012, Adam Maher, is dat het niet zo liep als verwacht na zijn vorstelijke tienerjaren in Alkmaar. De grafiek van zijn marktwaarde op website Transfermarkt.de ziet er nu uit als een profiel van een Tour-etappe met de finish na een heel lange afdaling. Nu nog twee miljoen – ooit was het negen.

Deze jongen ging ver komen, dat moest haast wel. „Zo een wordt maar eens in de zoveel jaar geboren”, zegt Mike Kolf van het Amsterdamse Zeeburgia. „Zo verfijnd.” Kolf was Mahers trainer voordat de pupil door AZ werd opgepikt. „Was hij in Spanje geboren, dan had hij bij Barcelona gespeeld. In Nederland komt vaak een ander soort middenvelder bovendrijven. Dravers als Jens Toornstra [Feyenoord].” Mist Maher de inhoud voor topvoetbal? Kolf: „Ik zeg Spanje, ik zeg Andrés Iniesta.” Hij denkt dat Maher bij Ajax beter tot zijn recht was gekomen.

Zijn laatste duel voor AZ in 2013 was de bekerfinale tegen PSV, waarin Maher Mark van Bommel overvleugelde, weergaloos scoorde en won. De man die hem ooit zijn eerste profcontract voor zijn neus legde bij AZ, Marcel Brands, haalde hem naar Eindhoven. De technisch directeur kende hem door en door, toch paste hij niet in het profiel van Cocu’s middenveld. Steeds weer werd Marco van Ginkel gehuurd, met zijn dynamiek.

Maher kwijnde weg. Volgens Verbeek is dat ook PSV aan te rekenen. „In algemene zin moet je een plan hebben als je een speler haalt, zeker bij zo’n investering [6,5 miljoen]. Hij is niet iemand die binnenkomt als de grote man, terwijl hij wel zo werd gepresenteerd bij PSV”, zegt Verbeek. „Adam kon dat niet waarmaken. Hij is wat ingetogen, introvert. Hij komt hier nu ook niet binnen als de grote jongen. Maar hij zegt je één op één wel ongezouten de waarheid.”

Maher kwam in het zwakke debuutjaar van Cocu bij PSV. Hij zei eens na een nederlaag tegen RKC dat hij „best tevreden” was over hoe hij zelf speelde. Prompt zat hij vier duels op de bank, het begin van het einde – toen al. Guus Hiddink, destijds souffleur van Cocu, zei: „Hij is het zicht op de realiteit kwijt.” De latere bondscoach riep hem nooit op voor Oranje; het bleef bij vijf interlands onder Louis van Gaal.

De ster van Maher doofde. Cor Pot, bondscoach van Jong Oranje op het EK onder 21 in 2013 in Israël, zag een jongen die „zichzelf niet genoeg pijn wil doen”. Dat zei hij in 2014 nadat jongens als Daley Blind, Memphis Depay, Georginio Wijnaldum, Kevin Strootman en Van Ginkel uit dat Jong Oranje waren doorgebroken. Maar de ontwikkeling van Maher, technisch de beste van allemaal, stokte. Pot toen: „Hij is maar zestig minuten op zijn top, dat is niet genoeg.”

Als Maher een tijdmachine had, had hij het precies zo gedaan, zegt hij zaterdagavond. Er volgt een opsomming waaruit voor de toehoorders, een stuk of acht journalisten, duidelijk moet worden dat het zo slecht niet was. Van AZ naar PSV was een natuurlijke stap. Dat hij veel speelde is waar. Dat hij in het tweede jaar de titel won en ook nog veel speelde, dat hij in het derde jaar in de basis begon en PSV weer de titel won – allemaal waar. Dat hij verhuurd werd aan het Turkse Osmanlispor, dat hij het dit seizoen bij Cocu een laatste keer heeft geprobeerd. Dat hij „alles gegeven” heeft maar dat er „niet tegen te vechten” was – dat zal zo zijn. „De coach heeft gekozen, dat moet je accepteren.”

Wat zijn donkerste moment was? Zo’n term zegt hem niets. Een verslaggever werpt Maher voor dat PSV nu wel met een echte nummer tien speelt – de positie die hij altijd voor zichzelf weggelegd zag. „Dat heb je goed gezien”, zegt hij.

Iedereen lacht. Hij zelf ook. Is dat niet wrang? „Vul dat zelf maar in.”

    • Bart Hinke