Oprichter van Ikea Ingvar Kamprad overleden

Hij richtte Ikea op zijn zeventiende op en stond ruim zeventig jaar aan het hoofd van het concern.

Foto Claudio Bresciani/Reuters

De Zweedse oprichter van meubelconcern Ikea Ingvar Kamprad is zaterdag op 91-jarige leeftijd overleden. Dat meldt AP zondag.

Hij overleed zaterdag “in alle rust” in zijn woning in de regio Småland in Zuid-Zweden. Kamprad richtte Ikea op zijn zeventiende op en stond ruim zeventig jaar aan het hoofd van het concern. In 2013 droeg hij de leiding over aan zijn drie zonen Peter, Jonas en Mathias.

In een verklaring op de Zweedse Twitterpagina van Ikea is te lezen dat “Kamprad gemist zal worden en zijn familie en Ikea-medewerkers van over de hele wereld met warme gevoelens aan hem terug zullen denken”.

Er werken wereldwijd zo’n 190.000 mensen voor Ikea, verspreid over ongeveer 350 filialen in 29 landen. Het bedrijf is al bijna tien jaar de grootste meubelwinkel ter wereld. Het hoofdkantoor is gevestigd in Nederland. In december vorig jaar werd bekend dat de Europese Commissie belastingontwijking van Ikea via Nederland onderzoekt. Het moederbedrijf van Ikea draaide in 2016 35,1 miljard euro aan omzet en behaalde 4,2 miljard euro winst.

Kamprad richtte Ikea op in 1943 maar pas in 1956 werd het idee voor doe-het-zelf-meubels geïntroduceerd. Dat idee deed Kamprad op toen hij een medewerker de poten van een tafel zag losmaken om het meubelstuk in een auto te laten passen. Kamprad vormde van zijn initialen de naam Ikea, aangevuld met de eerste letter van de naam van de boerderij waar hij opgroeide (Elmtaryd) en het dorpje waar deze stond (Agunnaryd).

Eind jaren zeventig verhuisde Kamprad naar Zwitserland om het hoge Zweedse belastingtarief te ontwijken. In 2011 keerde hij terug en zijn vermogen werd vastgesteld op zo’n 750 miljoen kronen (nu zo’n 76 miljoen euro). Ook bleek dat Kamprad in 2012 zo’n twintig miljoen dollar had gedoneerd aan goede doelen.

Fascistisch verleden

In 1999 liet hij zijn verhaal optekenen in The Ikea Story waarin onder meer zijn fascistische verleden beschreven werd. In de jaren veertig en vijftig onderhield Kamprad banden met de Zweedse fascistische leider Per Engdahl. Ook stelde de journalist Elisabeth Asbrink dat Kamprad “actief mensen rekruteerde” voor de Zweedse nazipartij. Ook na het einde van de Tweede Wereldoorlog zou hij banden met de partij hebben onderhouden.

Kamprad had tot die altijd beweerd in zijn jeugd te zijn beïnvloed door zijn Duitse oma, die een aanhanger was van Hitler. Ongeveer vijf jaar voor het verschijnen van het boek had hij zijn nazisympathieën al omschreven als “het deel van mijn leven waar ik zeer veel spijt van heb.”