Oostenrijkse president eist vertrek FPÖ-kandidaat

De politicus was vicevoorzitter van een ‘mannenclub’ die een bundel met nazi-liedteksten verspreidde.

De Oostenrijkse president Alexander Van der Bellen. Foto Heinz-Peter Bader/Reuters

De Oostenrijkse president Alexander Van der Bellen heeft zaterdag een kandidaat van de extreem-rechtse regeringspartij FPÖ opgeroepen om terug te treden. Udo Landbauer doet mee aan deelstaatverkiezingen en was vicevoorzitter van een ‘mannenclub’ die een bundel met nazi-liedteksten verspreidde.

Dat nieuws bracht het Oostenrijkse nieuwsmagazine Falter afgelopen woensdag naar buiten. Landbauer (31) staat namens de FPÖ op de kieslijst voor de verkiezingen van dit weekend in de deelstaat Neder-Oostenrijk. Anti-immigratiepartij FPÖ vormt landelijk een coalitie met de conservatieve ÖVP van bondskanselier Sebastian Kurz.

De FPÖ bevestigde tegenover Falter het bestaan van de nazi-liedbundel. Volgens een woordvoerder van de partij werd het boekje gemaakt ruim voordat Landbauer aantrad als bestuurslid. Hij zou de bundel enkel kennen “met gescheurde pagina’s en zwarte vlekken”. De liedteksten zouden in 1997 zijn gepubliceerd.

‘Gediskwalificeerd als politicus’

Volgens persbureau Reuters heeft Landbauer zijn lidmaatschap van de vereniging opgeschort. Aanklagers in Oostenrijk hebben een onderzoek naar de liedbundel met antisemitische teksten geopend. De FPÖ-politicus vindt dat het vervolgens aan de rechter is om te oordelen over de bundel.

Voor president Van der Bellen is dat niet voldoende, zei hij zaterdag tegen de Oostenrijkse omroep Oe1: “Natuurlijk wordt een dergelijk persoon gediskwalificeerd als politicus in Oostenrijk.” Of Landbauer zich inderdaad terugtrekt voor de deelstaatverkiezingen in Neder-Oostenrijk is niet duidelijk.

Lees ook: Wie is de Oostenrijkse president Alexander Van der Bellen?

‘Een zeer gepolitiseerde mannenclub’

Volgens NRC-correspondent Caroline de Gruyter is de vereniging waarvan Landbauer lid was “een zeer gepolitiseerde mannenclub, een soort dispuut voor volwassenen”. Van de ruim vijftig FPÖ’ers in het parlement zijn er negentien aangesloten bij zo’n Burschenschaft (broederschap).

De Gruyter: “De meeste Burschenschaften zijn geënt op de periode na de Anschluss”, oftewel de Duitse annexatie van Oostenrijk in 1938. “Daarnaast zijn de meeste verenigingen pangermanistisch. Dat wil zeggen dat ze een nauw verbond met Duitsland nastreven, of zelfs de opheffing van Oostenrijk.”

Protesten

Vrijdag demonstreerden duizenden Oostenrijkers in Wenen bij een jaarlijks bal van de FPÖ. Daar wordt ieder jaar tegen geprotesteerd, maar dit keer waren er volgens Reuters meer mensen dan anders op de been. De politie sprak van achtduizend demonstranten, de organisatie van tienduizend. Sinds de terugkeer van de FPÖ in de nationale regering, afgelopen december, vinden er protesten plaats. De vorige keer dat de extreem-rechtse partij deel uitmaakte van de coalitie was ruim tien jaar geleden.

Verschillende FPÖ-ministers besloten niet naar het feest te gaan. Daar waren ook extreem-rechtse personen met nazi-sympathieën voor uitgenodigd. FPÖ-voorman Heinz-Christian Strache was echter wel aanwezig. Het bal vond plaats in het voormalige keizerlijk paleis in Wenen.

Lees ook: Hoe extreem-rechts is de FPÖ?

Correctie (27 januari 2018): In een eerdere versie van dit bericht stond dat Landbauer vicevoorzitter was van een studentenvereniging. Het was echter een ‘mannenclub’. Dit is aangepast.

    • Maarten Dallinga