‘Wie wil er nou geen kind met goede genen?’

Marcel Zuijderland Homoseksuele stellen zullen als eersten kinderen in het lab gaan maken, voorspelt filosoof Marcel Zuijderland. De rest zal volgen.

Foto Jorgen Caris

Vooral homoseksuele stellen, zegt Marcel Zuijderland, zullen steeds meer mogelijkheden aangrijpen om een kind te maken in het lab. Zeker als je over een aantal jaren via wangslijm geslachtscellen kunt maken. Dan hoeven ze geen eicellen te gebruiken of kopen van een vrouw. Vervolgens zullen ze, voorspelt de ethicus, embryo-selectie doen, de beste – kunstmatig gemaakte – embryo’s eruit pikken en die gebruiken voor een zwangerschap in een kunstmatige baarmoeder.

Het zal even duren, natuurlijk, maar de westerse wereld gaat deze weg zeker inslaan, zegt Zuijderland. „De homoseksuele voorhoede zal zulke mooie, sterke kinderen krijgen dat anderen denken: hé, zo’n kind wil ik ook!’”

Zuijderland (vader van één kind) is filosoof en auteur van het net verschenen boek Gentest of geentest over de bloedtest Nipt. Die wordt sinds 2017 deels vergoed (eigen bijdrage: 175 euro) en volledig bij vrouwen die de test op medische indictie laten afnemen. Nipt test op drie genetische afwijkingen, waaronder het syndroom van Down. Op termijn zal die test veel meer genetische afwijkingen kunnen vaststellen.

Zuijderland (53) doceert ethiek aan beide Amsterdamse universiteiten en verdiept zich al jaren in de technische mogelijkheden om ziektes en afwijkingen uit te sluiten tijdens de zwangerschap. En in de mogelijkheden om kinderen te maken in het lab. „Op de UvA, waar ik studeerde, waren genetische tests voor aanstaande ouders taboe. In 2006 zag ik de documentaire Technocalypse van Frank Theys. Opeens besefte ik: dit gaat in de toekomst gewoon gebeuren. Ik kan wel tegen zijn, maar laat ik me er maar in verdiepen. Inmiddels heb ik geen redenen meer om tegen te zijn.”

Bloedtests bij mensen die een kind willen, kunnen honderden erfelijke ziektes opsporen, althans kánsen op die ziekte. Om die reden testen ziekenhuizen maar een beperkt aantal heel ernstige ziektes – in Utrecht vijftig, in Groningen al negentig.

Daarnaast zijn er tests voor vrouwen die al zwanger zijn: de Nipt, de vruchtwaterpunctie, de vlokkentest en de 20-wekenecho. De uitkomsten leiden nu tot ongeveer duizend zwangerschapsafbrekingen per jaar.

Probeert u ook kinderen te krijgen? We leren graag van uw ervaringen. Doe mee met ons lezersonderzoek.

Alleen seks voor vermaak

En er zijn allerlei manieren om een kind te verwekken zonder seks, zoals bevruchting in het laboratorium via technieken als ivf en icsi. Volgens Zuijderland zal seks in de slaapkamer in de toekomst alleen nog dienen voor vermaak. De meeste kinderen zullen verwekt worden in het lab en bovendien goede genen hebben.

Wie wil er een perfect kind? Zuijderland: „Een perfect kind zul je nooit krijgen, maar een kind met de best mogelijke genen, binnen jouw genenpakket, en de best mogelijke start in het leven, dat wil toch iedereen?”

Gaat leven niet om leren leven met tegenslag, met je beperkingen? „Dat zul je ook moeten doen als je goeie genen hebt, tegenslag zal er altijd zijn. Maar met betere genen kun je er beter mee omgaan.”

Zuijderland wuift alle morele bezwaren tegen embryo-selectie weg. Op die van gelovigen na, die vinden dat alleen God over kinderen krijgen gaat. „Er zijn geen rationele redenen tegen. Waarom zou niet iedereen het beste kunnen krijgen?”

Correctie (31-01-2018): Een eerdere versie van dit artikel vermeldde dat vrouwen boven 35 met een verhoogde kans op een kind met downsyndroom de Nipt-test volledig vergoed krijgen. Dat is onjuist. Volledige vergoeding geldt alleen bij testen op medische indicatie.

    • Frederiek Weeda