‘Je moet je camera een beetje voor de gek houden’

NRC Fotowedstrijd Sacha de Boer over het thema van februari: ‘Winter’

Sacha de Boer

Winterse taferelen – fotograaf en medejurylid van de NRC-fotowedstrijd Sacha de Boer weet er alles van. In 2008 én in 2015 verbleef zij in het dorpje Gjoa Haven, in het uiterste noorden van Canada, op de Noordpool, onder meer om de gevolgen van de klimaatsverandering in beeld te brengen. Een bijzondere ervaring. Al was het maar vanwege de temperatuur. „Hoe ga je om met je camera bij dertig graden onder nul? Ik had echt geen idee”, zegt De Boer.

Collega-fotograaf Raymond Rutting was net terug van een project op de Zuidpool. Die kon haar een hoop adviezen meegeven. Bijvoorbeeld: als je even bij iemand naar binnen gaat, laat dan je camera buiten hangen. „Nou kom ik uit Amsterdam”, zegt De Boer, „en daar moet je zoiets dus echt niet in je hoofd halen. In het plaatsje waar ik op de Noordpool was, wonen hooguit duizend Inuit. Maar ook daar vond ik het geen prettig idee. Een bevriende kunstenaar kwam met een ander plan: neem je camera in een diepvriestas mee naar binnen. Briljant!”

Waarom ze dat deed? De Boer: „Als je van buiten naar binnen gaat, beslaat je camera door het enorme temperatuurverschil. En als je dan weer buiten komt, bevriest de condens op je lens en de sensor. Dat is killing!” En wat dacht je van de accu’s? Die zijn bij extreme kou al leeggelopen voordat je ook maar één foto hebt gemaakt. „Ik had dikke kleren aan, met heel veel laagjes. Een van de onderste laagjes was een soort vissersjasje, met heel veel zakken. Daarin bleven de accu’s lekker warm.”

Sacha de Boer

Volle mist

De Boer bemerkte onder meer een grote toename van insecten: een van de gevolgen van de klimaatverandering. Evenals steeds onbetrouwbaarder ijs, door het warmere zeewater. Toen ze er in 2008 was, waren er net twee jagers door het ijs gezakt en verdronken. Vooral de steeds onvoorspelbaardere weersomstandigheden zijn funest, merkte ze aan den lijve. „We waren op pad met een paar zeehondenjagers en opeens zaten we in volle mist. Lastig, want er is daar geen gps. En zover als je kijken kan: één grote, grauwe kale vlakte, geen enkel referentiepunt. Gelukkig kwam de zon er uiteindelijk een beetje doorheen en konden de jagers zich weer oriënteren. Maar je moet er niet aan denken wat er gebeurt als ze de zon niet meer zien.”

Van Sacha de Boer kennen we vooral de kleurrijke foto’s die ze, al dan niet voor hulporganisaties, maakt in gebieden als Afrika of India. Kom je op de Noordpool, is alles wit. Dat vergt een andere aanpak. „Met al die sneeuw zou je verwachten dat je moet onderbelichten. Niet dus. Je camera ‘denkt’ dat het te wit is en wil gaan compenseren met minder licht.” Dus wat is de truc: „Je moet je camera een beetje voor de gek houden en juist iets overbelichten. Dat werkt perfect.”

Sacha de Boer

Brainstormen

Technische tips zoals hierboven geeft De Boer graag. Maar inhoudelijk gaat ze – als jurylid – liever niet al te diep op het thema ‘Winter’ in. „Anders heb je kans dat er straks heel veel dezelfde foto’s binnenkomen. En dat is kansloos.” Wel adviseert ze om flink te brainstormen alvorens op pad te gaan. „Waar denk je allemaal aan bij ‘Winter’? Ja, sneeuw en ijs. Maar het zou natuurlijk ook zomaar een bord dampende boerenkool kunnen zijn! Waarom niet?!”

In 2011 verscheen het boek ‘Tegenpool’, met foto’s van Sacha de Boer (Noordpool) en Raymond Rutting (Zuidpool).

U kunt uw foto’s met het thema ‘Winter’ insturen tot vrijdag 2 maart 17.00 uur via nrc.nl/fotowedstrijd.

    • Jos Jägers