Eindelijk zijn er apen gekloond met de ‘Dolly’-methode

Klonen De manier waarop schaap Dolly in 1996 werd gekloond lukte niet bij primaten. Nu wel, gedeeltelijk tenminste.

Foto China Daily/Reuters

Zhong Zhong en Hua Hua heten ze, de eerste twee primaten die zijn gekloond via kerntransplantatie. De java-apen (Macaca fascicularis, ook wel krabbenetende makaken genoemd) zijn inmiddels acht en zes weken oud. Ze zijn gekloond door onderzoekers van de Chinese Academie van Wetenschappen, die deze week hun doorbraak publiceerden in wetenschappelijk tijdschrift Cell. Zhong Zhong en Hua Hua zijn gen genoemd naar Zhonghua, wat ‘het Chinese volk’ betekent.

Kerntransplantatie houdt in dat de kern van een eicel wordt vervangen door de kern van een volgroeide cel. Deze nieuwe ‘eicel’ ontwikkelt zich na manipulatie in het laboratorium tot een embryo dat geïmplanteerd kan worden bij een draagmoeder. De methode werd in 1996 voor het eerst toegepast bij het schaap Dolly, dat zes jaar leefde.

Dolly was de kloon van een volwassen schaap. Dat was ook het succes van de methode: van volwassen dieren, die bijvoorbeeld gewenste eigenschappen hadden, konden exact worden gekopieerd. Bij primaten lukte dat niet.

Ook bij Hua Hua en Zhong Zhong nog niet. Zij zijn klonen van makakenfoetussen, niet van volwassen dieren. De onderzoekers gebruikten ook celkernen van volwassen makaken, maar daarbij kwamen geen gezonde klonen ter wereld. De twee jonge java-apen krijgen momenteel flesvoeding en hebben een voor hun leeftijd normale groeisnelheid.

Het klonen van primaten met andere methoden is al eerder gelukt. De allereerste gekloonde primaat ooit was Tetra, een rhesusaap die in 1999 werd geboren met behulp van embryosplitsing. Daarbij wordt een embryo in twee tot vier delen gekliefd, waardoor maximaal vier genetisch identieke organismen per keer kunnen ontstaan. Inmiddels zijn er technieken waarmee met geherprogrammeerde stamcellen klonen worden gemaakt.