Opinie

    • Japke-d. Bouma

Zijn de Groningers al betaald?

Japke-d. Bouma schrijft wekelijks over de taal die ze om zich heen hoort. Deze week: ‘aardgasdossier’ en ‘schadeprotocol’.

Deze week bepaalde het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden – dat is trouwens een takke-eind voor die rechters, van Leeuwarden naar Arnhem, maar daar gaat het nu even niet om – dat gaswinner NAM de waardedaling van woningen door ‘gasbevingen’ direct moet vergoeden en niet pas bij de verkoop. De Assense rechtbank vond dat in 2015 (!) ook al, maar nu het hof het ook vindt, en straks ongetwijfeld de Hoge Raad, moet de staat betalen. Zo zou je het in eenvoudige taal zeggen.

Maar eenvoudige taal is er niet in dit ‘dossier’. Want zo wordt het genoemd als het heel lang duurt voor een probleem wordt opgelost: een dossier. Zodra iets „een dossier” is, weet je dat er over twintig jaar een parlementaire enquête komt waaruit „lessen getrokken moeten worden voor de toekomst”. Maar ook daar gebeurt nooit wat mee. Daar doet geen rechter iets aan.

Een ander kenmerk van een ‘dossier’ is dat er woorden in staan die dingen nodeloos ingewikkeld maken en zo is het ook in het ‘aardgasdossier’. Sterker nog, elke keer als de Groningers weer een stapje dichterbij schadevergoeding zijn, bedenkt de staat of de NAM een nieuw woord, waardoor alles weer vertraagt.

‘Schadeprotocol’ is de nieuwste vondst. Er moet eerst een nieuw schadeprotocol komen voordat er geld kan worden uitgekeerd. Volgens de Vereniging Eigen Huis is dat helemaal niet nodig, maar volgens de staat voldoet het oude protocol niet meer omdat de NAM daar in maart uitstapte om de schade-afhandeling onafhankelijker te maken.

Hoe stap je uit een schadeprotocol? Met het verkeerde been, met slaande deuren of zoals je uit een bed of bad stapt? Maar ik wil vooral graag weten waarom het zo lang duurt voordat er een nieuwe is. Die had in juli al klaar moeten zijn.

Eén loket? Het is slimmer juist méér loketten te openen. Dat doen ze bij AH ook als het druk is

Ik denk dat ze het protocol noemen zodat ze er extra lang over kunnen doen. Want met protocollen moeten zaken ‘zorgvuldig afgewogen worden’ en ‘serieus bestudeerd’, let maar eens op, dat zeggen ze dan. Ik doe mijn werk altijd zorgvuldig en serieus, maar anderen hebben daar kennelijk een protocol voor nodig.

En er zát al zoveel jargon in het aardgasdossier. Zo is er een Nationaal Coördinator Groningen, een Instituut Mijnbouwschade, werken ze aan een schadefonds, zijn er tussenrapportages, ‘nadere onderzoeken’, een ‘regel- en meetprotocol voor veiligheidsbeleving en overlast’ en een ‘risicomodelleringsraamwerk’. O ja, en minister Wiebes wil „één loket”. Ik denk dat het slimmer is juist wat méér loketten te openen. Dat doen ze bij de Albert Heijn ook als het druk is. Maar nee, één loket.

Weet je wat ik denk? Dat al die instituten, loketten, protocollen, coördinatoren, rapportages en raamwerken een web van jargon hebben geweven waar niemand meer uitkomt. Dat mag ik van de NAM overigens niet zeggen. Die verweet de toezichthouder laatst „een overgesimplificeerde manier van communiceren over deze belangrijke en gevoelige kwestie”.

Lees ook: 100.000 taxaties in Groningen? Hoe doe je dat?

Maar waarom zouden we het niet eenvoudiger mogen zeggen? Want de vraag is ook eenvoudig: wanneer krijgen de Groningers nu eindelijk hun geld? Als het antwoord te lang uitblijft wordt al dat jargon een afleidingsmanoeuvre, een dwaalspoor, een middelvinger.

Ik zou dan ook zeggen: betaal die mensen gewoon. Als iedereen zijn geld heeft, kunnen we er daarna weer net zo ingewikkeld over praten als we willen.

Taaltips via @Japked op Twitter.
    • Japke-d. Bouma