‘Het is een eer en voorrecht u te straffen’

Voormalig arts Larry Nassar van het Amerikaanse turnteam moet tot 175 jaar de cel in voor seksueel misbruik. De rechter vindt dat hij het niet verdient ooit nog de gevangenis uit te lopen.

Larry Nassar Foto: Rena Laverty/EPA

Wat in 2016 begon met het verhaal van één vrouw, voormalig turnster Rachael Denhollander, in een regionale krant, eindigde woensdag met een gerechtelijke uitspraak in de grootste misbruikzaak in de Amerikaanse sportgeschiedenis. Larry Nassar, de voormalige arts van het Amerikaanse olympische turnteam, kreeg een celstraf van 40 tot 175 jaar. Eerder was hij al veroordeeld tot 60 jaar celstraf wegens het bezit van kinderporno.

„Ik heb zojuist uw doodvonnis getekend”, zei rechter Rosemarie Aquilina. Onder haar leiding werd de rechtszaak uniek voor de Amerikaanse rechtspraak. De afgelopen zeven zittingsdagen gaf Aquilina het woord aan 156 vrouwen die zijn misbruikt door Nassar. Terwijl Nassar in de beklaagdenbank zat, meestal bleek weggetrokken en naar de grond kijkend, vertelden vrouwen over het misbruik en de manipulatie door de sportarts. De rechter noemde de vrouwen „helden”, en zei tegen Nassar: „Ik zou mijn honden nog niet eens naar u toesturen.”

Larry Nassar heeft een grote naam in de Amerikaanse sportwereld. Hij leidde van 1996 tot en met 2014 de medische begeleiding van olympische turnsters. Hij was verbonden aan Michigan State University, waar hij talloze meisjes en vrouwen medisch heeft begeleid. Zijn status als medische autoriteit in de topsport gaf hem de vrije hand voor jarenlang misbruik. Ondanks de klachten over hem, bleef hij in dienst van de olympisch ploeg en de universiteit.

Choquerende getuigenissen

De getuigenissen van de vrouwen hebben Amerika de afgelopen dagen geschokt. De eerste vrouw die sprak, Kyle Stephens, vertelde dat ze jarenlang seksueel was misbruikt door Nassar. Stephens’ ouders waren bevriend met Nassar. Toen ze zes was, werd ze misbruikt door Nassar, vertelde ze. Ze zei het tegen haar ouders, maar werd niet geloofd, en moest de arts haar excuses aanbieden. Stephens vertelde hoe haar ouders Nassar thuis uitnodigden, om de zaak uit te praten.

Kyle Stephens en haar man luisteren naar slachtofferverklaringen. Foto Rena Laverty/EPA

Nassar ontkende alles en zei tegen de toen 12-jarige Stephens: „Niemand mag zoiets doen bij jou. Als het gebeurt, moet je het iemand vertellen. Stephens, nu: „Larry, ik ben hier. Niet om het tegen iemand te vertellen, maar om het tegen iedereen te vertellen.” Ze zei erbij: „Kleine meisjes blijven niet klein. Het worden sterke vrouwen, die terugkeren om jouw wereld te vernietigen.”

Onder de slachtoffers van Nassar bevinden zich veel prominente Amerikaanse turnsters, zoals Simone Biles (vier keer goud in 2016) en Gabby Douglas (twee keer olympisch goud in 2012, een keer goud in 2016). De allerlaatste die woensdag sprak, was Rachael Denhollander, de vrouw die de zaak in 2016 aan het rollen bracht. „We werden misbruikt als jonge kinderen, sommigen zes jaar oud”, zei ze. „Larry werd opgewonden van onze vernedering en pijn. Hij wilde weten hoe het voelde.”

Rechter Aquilina stond tv-camera’s toe tijdens de getuigenissen ondanks Nassars protesten, die ze honend verwierp. De verhalen van de vrouwen werden integraal afgedrukt door landelijke kranten. Alle nieuwszenders zonden ze uit. Zo wilde Aquilina een maatschappelijk debat beginnen over het toedekken van seksueel misbruik, zei ze.

Rechter Rosemarie Aquilina spreekt haar keiharde oordeel over Larry Nassar uit. Foto: Rena Laverty/EPA

Klachten werden toegedekt

De zaak-Nassar gaat over meer dan alleen één sportarts. Tijdens de zitting werd duidelijk dat hij bescherming genoot in zowel de academische als de sportwereld. Zonder goede papieren kon hij onbespied werken op een afgelegen boerderij in Texas. Dankzij Nassars goede reputatie had hij toegang tot vele jonge vrouwen. Al in de jaren negentig waren er klachten, maar die werden altijd toegedekt. De olympische turnster McKayla Maroney had ooit een zwijgcontract over Nassar getekend bij de Amerikaanse turnbond. Pas toen prominente Amerikanen deze week beloofden haar eventuele boete van 100.000 dollar te betalen, durfde ze te praten over haar misbruik.

Zo groeide deze zaak uit boven een groot misbruikschandaal. De voorzitter van de turnbond trad deze week af, evenals de rector magnificus van Michigan State University, Lou Anna Simon. Deze bestuurders hebben vele jaren passief voorbij laten gaan, terwijl Nassar zijn gang kon gaan. In dat opzicht lijkt de zaak op die van American footballcoach Jerry Sandusky aan de Penn State University. Sandusky bleek tussen 1994 en 2009 tientallen minderjarigen te hebben misbruikt. De legendarische trainer Joe Paterno dekte hem en werd ontslagen na dit schandaal, dat door de universiteit jarenlang was afgedekt.

Jade Capua (17) spreekt direct tegen Larry Nassar.
Foto Rena Laverty/EPA
Rachael Denhollander knuffelt een ander slachtoffer.
Foto Rena Laverty/EPA
Jessica Thomashow (17) legt een verklaring af.
Foto Rena Laverty/EPA
Anette Hill huilt terwijl ze een verklaring aflegt.
Foto Rena Laverty/EPA
Slachtoffers leggen verklaringen af in de rechtbank.
Foto’s Rena Laverty/EPA

Het vonnis

In een uitvoerig en persoonlijk vonnis noemde rechter Aquilina Larry Nassar „berekenend, manipulatief, handig en verachtelijk”. Ze haalde een brief aan die Nassar had geschreven om zich te verdedigen. Hij schreef: ,,Ik was een goede arts, omdat mijn behandelingen werkten. De patiënten die zich nu uitspreken, prezen mij ooit en kwamen telkens terug. De media hebben hen ervan overtuigd dat alles wat ik deed verkeerd was.” Aquilina: „Het is een eer en een voorrecht u te straffen. U verdient het niet ooit nog uit de gevangenis te komen.”

Bekijk hieronder de getuigenissen:

    • Guus Valk