'AIVD gaf VS cruciale informatie over Russische hacks'

De Nederlandse inlichtingendienst was in staat binnen te dringen bij een beruchte Russische groep hackers. De dienst kon zien hoe zij de hacks uitvoerden.

Het gebouw van de AIVD. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De Nederlandse inlichtingendiensten hebben de Amerikaanse FBI belangrijke informatie gegeven over de Russische beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen.

De Nederlandse diensten hebben ten minste een jaar en maximaal tweeënhalf jaar toegang gehad tot een groep Russische hackers die volgens westerse inlichtingendiensten in opdracht handelden van de Russische staat. Medewerkers van AIVD en MIVD zagen hoe de Russen onder meer binnendrongen bij het Witte Huis, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en de DNC, het dagelijks bestuur van de Democratische Partij. Niet alleen Russische computernetwerken werden gehackt, ook een beveilingscamera in het gebouw in Moskou waar de Russen werkten.

Dat melden het televisieprogramma Nieuwsuur en De Volkskrant donderdagavond op basis van gezamenlijk onderzoek. Het onderzoek is gebaseerd op louter anonieme bronnen. De bevindingen zijn tot nu toe niet bevestigd door Nederlandse of Amerikaanse diensten.

FBI-onderzoek

De informatie die Nederland over de Russische hacks leverde, stond volgens beide media aan de basis van het FBI-onderzoek naar Russische beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen. Dat wordt geleid door speciaal aanklager Robert Mueller. Donderdag werd bekend dat Mueller president Trump gaat horen over mogelijke contacten van hem en zijn campagneteam met Russische functionarissen.

Lees meer over Russische hackers:Wie zijn de Russische cybersoldaten?

De informatie was afkomstig van een digitale inbraak van de inlichtingendiensten AIVD en de MIVD bij de Russische hackgroep 'Cozy Bear'. Die groep drong samen met andere Russische hackers binnen bij het dagelijks bestuur van de Democratische Partij. Dat gebeurde midden 2016. Later lekten e-mails uit van dat bestuur waardoor de partij in het defensief werd gedrongen bij de verkiezingscampagne.

De Nederlandse hack van Russische groepen was al eind 2014 begonnen. De Nederlandse diensten zagen hoe de Russische hackers binnendrongen in het computernetwerk van het State Department, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. In Washington werd, aldus Nieuwsuur en De Volkskrant, met groot alarm gereageerd op de Nederlandse informatie over "de grootste hack ooit" van de Amerikaanse overheid.

Toegang tot Witte Huis

Na de hack op het State Department verschaften de Russen zich in het najaar van 2014 ook toegang tot het computernetwerk van het Witte Huis. Hierdoor konden ze onder meer bij vertrouwelijke notities en informatie over het reisschema van president Barack Obama, en bij een deel van Obama's e-mailverkeer. Ook deze hacks werden blootgelegd door de Nederlandse inlichtingendiensten, die vervolgens de Amerikanen inlichtten.

Rob Bertholee, hoofd van de AIVD, zei afgelopen zondag in het tv-programma CollegeTour "geen twijfel" te hebben dat het Kremlin direct verantwoordelijk is voor de Russische cybercampagne tegen Amerikaanse overheidsinstellingen. Bertholee en het toenmalige hoofd van de MIVD, Pieter Bindt, zouden de Nederlandse informatie over de Russische hacks in persoon hebben besproken met James Clapper, destijds de hoogste baas van de Amerikaanse inlichtingendiensten. De hackers van de AIVD hebben niet langer toegang tot Cozy Bear.

    • Kees Versteegh