Wordt Rupert Murdoch te invloedrijk?

Sky De Britse toezichthouder is tegen de overname van Sky door Murdoch’s Fox. Het zou tot te veel invloed op publieke opinie en politieke agenda leiden.

Bertie Carvel (links) als Murdoch en Richard Coyle als hoofdredacteur Lamb (The Sun) in toneelstuk Ink, vorig jaar in Londen. Foto Marc Brenner, Almeida Theatre Londen

‘Ik wil deze straat opschudden!” Dat zegt Rupert Murdoch, gespeeld door Bertie Carvel, in het theaterstuk Ink. De straat is Fleet Street, waar Engelse kranten huisden. Ink vertelt hoe Murdoch in 1969 The Sun overnam. Sindsdien is hij de Britse media blijven opschudden. De kans dat hij zijn conglomeraat uitbouwt, is echter klein: toezichthouder Competition and Markets Authority (CMA) is tegen een overname van Sky.

In een tussentijds advies aan de Britse minister van Cultuur meldt de toezichthouder dat de pluriformiteit van het medialandschap bedreigd wordt als Sky volledig in handen komt van Fox, dat van Murdoch is. „Het is niet in het publieke belang”, aldus de CMA. De 86-jarige Australisch-Amerikaanse miljardair bezit al 39 procent van de aandelen van Sky, maar bracht in 2016 een bod uit van 11,7 miljard pond (13,3 miljard euro) om het bedrijf geheel over te nemen.

Het probleem ligt bij de omvang van de belangen van Murdoch. In het Verenigd Koninkrijk bezit Murdoch, via News Corp, de kranten The Times (oplage 446.000), The Sunday Times (735.000), The Sun (1,4 miljoen) en de Wireless Group (radiozenders).

Bijna eenderde van de Britten neemt via Murdoch nieuws tot zich, berekende de toezichthouder. Een overname van Sky, waar de nieuwsdivisie de grote rivaal van de BBC is, zou dat vergroten. „Als gevolg ontstaat er te veel invloed op publieke opinie en de politieke agenda”, aldus de CMA.

De toezichthouder oordeelt echter dat de overname geen gevaar is voor de kwaliteit van Britse zenders. Toen Karen Bradley, de toenmalige cultuurminister, het overnamebod voorlegde, was dit juist een heikel punt.

De gedachte was dat de overname het niveau van Sky, zowel op televisie als bij de bedrijfsvoering, kon bedreigen, gezien de schandalen bij Fox in de Verenigde Staten en bij News of the World, de krant van Murdoch die opgedoekt werd als gevolg van het afluisterschandaal in 2012. Naar die zaken is gekeken, meldt de toezichthouder. De conclusie is echter dat bij Fox, News Corp en Sky voldoende richtlijnen, procedures en regels zijn om de kwaliteit te waarborgen.

De vraag is: hoe nu verder? De toezichthouder neemt de scenario’s door. De overname geheel verbieden is riskant, vindt de CMA. De kans bestaat dat Murdoch besluit Sky News op te doeken. Dan verdwijnt immers het obstakel dat de deal tegenhoudt. Een andere optie is eisen dat Murdoch Sky News afstoot van de rest van het bedrijf. De nieuwstak kan ook als apart dochterbedrijf naar de beurs gebracht worden, zodat de directe controle door Murdoch verzwakt wordt.

De makkelijkste uitweg, concludeert de toezichthouder, is die andere miljardenovername. Eind december deed Disney een bod op Fox. „Als die transactie doorgang vindt, wordt de link tussen de Murdoch en Sky verzwakt”, schrijft de CMA.

Als de overname van Fox door Disney rondkomt, zou Murdoch minder dan 5 procent van de aandelen in Disney bezitten en dus geen stempel kunnen drukken op Sky News. In dat geval kan de overname van Sky door Fox hoogstwaarschijnlijk onbelemmerd doorgaan. Dat is een prima oplossing, maar eveneens ongewis.

Lees ook onze analyse voorafgaand aan de verkoop: Koopt Walt Disney Fox?

Het kan anderhalf jaar duren voordat de deal rond is, voordat toestemming is gegeven door Amerikaanse toezichthouders. Zo veel tijd hebben de Britten niet. De toezichthouder brengt in mei een eindadvies uit aan minister Matt Hancock (Cultuur). Hij moet dan, anderhalf jaar na het bod op Sky, de knoop doorhakken.

Murdoch zelf hekelde maandag de dominantie van een ander bedrijf: Facebook, zo stelde hij, moet betalen als het content van nieuwsmedia wil hebben. Hij zei dat in reactie op het nieuws dat Facebook gebruikers voortaan gaat laten bepalen welke informatie betrouwbaar is.

    • Melle Garschagen