EU eist vrijlating Zweedse boekhandelaar door China

Gui Minhai werd zaterdag opgepakt in een trein naar Beijing. Hij is een van de vijf boekverkopers die twee jaar geleden kort verdwenen.

Archieffoto uit januari 2016, waarop demonstraten opheldering eisen over de verdwijning van de vijf boekverkopers uit Hongkong. Foto Anthony Wallace/AFP

De Europese Unie heeft zich woensdag achter de regering van Zweden geschaard met de oproep aan China om de Zweeds-Chinese boekhandelaar Gui Minhai vrij te laten. Minhai werd zaterdag opgepakt in een trein in China, toen hij in gezelschap was van twee Zweedse diplomaten.

De EU-commissie voor buitenlandbeleid, onder leiding van Federica Mogherini, liet woensdag een verklaring uitgaan:

“We verwachten van de Chinese autoriteiten dat ze Mr. Gui direct vrijlaten, hem toestaan om zich te herenigen met zijn familie en om consulaire en medische hulp te krijgen, waar hij recht op heeft.”

Dinsdag vroeg de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Margot Wallström al Gui Minhai vrij te laten. Volgens haar heeft China geen duidelijke reden opgegeven voor de arrestatie.

Volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken overtraden Gui Minhai en de diplomaten de Chinese wet. Welke overtreding dat zou zijn, is onduidelijk.

Kritische boekhandelaar

Gui (53) werd eind 2015 ontvoerd, net als vier anderen die werkten voor boekhandel annex uitgeverij Mighty Current in Hongkong. Deze uitgeverij publiceert uiterst kritische boeken en tijdschriften over China en over het persoonlijk (liefdes)leven van Chinese leiders.

Hun verdwijning kwam symbool te staan voor de mate waarin China bereid is om dissidenten de mond te snoeren. Hoewel China eerst ontkende wat met de ontvoeringen te maken te hebben, bleek later dat de boekverkopers waren vastgehouden door de Chinese geheime politie.

Lees over de verdwijningen van toen: Het mysterie van de verdwenen Hongkongse boekenverkopers

Een paar weken later, begin 2016, dook Gui weer op, met de verklaring dat hij zichzelf had aangegeven bij de Chinese politie omdat hij twaalf jaar eerder met drank op iemand had doodgereden. In oktober 2017 werd hij vrijgelaten.

Volgens zijn dochter, die werd geïnterviewd door Zweedse radio, was Gui Minhai zaterdag onderweg van de Oost-Chinese stad Ningbo naar Beijing omdat hij medische hulp nodig had. Hij zou lijden aan de zenuwziekte Charcot-Marie-Tooth die hij had opgelopen toen hij vastzat.

In Ningbo zou hij volgens zijn dochter sinds zijn vrijlating in oktober onder politietoezicht wonen. Hij zou volgens haar zijn opgepakt door tien mannen in “gewone kleding”.

    • Menno Sedee