Vrouw, kleur: de Oscar- nominaties zijn zeer divers

Zowel de MeToo-discussie als de protesten tegen de ‘witte’ Oscars lijken hun weerslag te krijgen in de nominaties voor de Oscars, de belangrijkste filmprijzen die 4 maart uitgereikt worden.

Combinatiefoto met Oscar genomineerden. Boven acteurs vlnr Timothee Chalamet, Denzel Washington, Gary Oldman, Daniel Kaluuya en Daniel Day-Lewis - Midden actricesMargot Robbie, Sally Hawkins, Meryl Streep, Frances McDormand en Saoirse Ronan - Onder regisseurs Christopher Nolan, Jordan Peele, Greta Gerwig, Paul Thomas Anderson en Guillermo del Toro. Foto’s AFP/ CHRIS DELMAS

De hevige discussies over seksisme, racisme en de eenzijdige samenstelling van de Amerikaanse filmwereld hebben hun weerslag gevonden in de nominaties voor de Oscars, die dit jaar een uitzonderlijk breed en divers karakter hebben. De filmprijzen worden op 4 maart in Los Angeles uitgereikt.

Onder de genomineerden voor beste film bevindt zich onder meer de satirische horrorfilm Get Out van regisseur Jordan Peele, die het alledaags racisme in de VS aan de kaak stelt; Lady Bird, het autobiografisch geïnspireerde regiedebuut van actrice Greta Gerwig; en Call Me By Your Name, een gevoelig drama van de Italiaanse regisseur Luca Guadagnino over de zomerliefde van twee jongemannen.

Veruit favoriet bij de Oscars is de fantasyfilm The Shape of Water van regisseur Guillermo del Toro, die in zowel technische als artistieke categorieën hoge ogen gooit met in totaal dertien nominaties. Ook die film wil klassieke buitenbeentjes een hart onder de riem steken: Sally Hawkins speelt een conciërge die na een ongeluk in haar jeugd niet meer kan spreken. Ze probeert een vreemdsoortig waterwezen uit handen te houden van wrede wetenschappers, bijgestaan door haar Afro-Amerikaanse collega Zelda (Octavia Spencer, genomineerd voor beste actrice bijrol) en haar homoseksuele buurman Giles, die nog in de kast zit (Richard Jenkins, genomineerd voor beste acteur bijrol).

Hawkins is eveneens genomineerd als beste actrice. Grote favoriet in deze categorie is Francis McDormand voor haar stoere en lompe rol als een moeder die gerechtigheid eist voor haar vermoorde dochter en daarom de politie het leven zuur maakt in Three Billboards Outside Ebbing, Missouri (zes nominaties). McDormands doortastende, imposante optreden is uitgegroeid tot een symbool voor de woede van vrouwen in de Amerikaanse filmwereld na het Weinstein-schandaal en de opkomst van de #MeToo-beweging.

Hanks en Spielberg niet genomineerd

Verder genomineerd als beste actrice: Saoirse Ronan voor haar rol in Lady Bird; Margot Robbie als de controversiële kunstschaatser Tonya Harding in I, Tonya, en – uiteraard – Meryl Streep voor haar rol als krantenuitgeefster Katharine Graham in Watergate-film The Post van regisseur Steven Spielberg. Opmerkelijk genoeg viel Spielberg zelf buiten de nominaties in de categorie beste regisseur.

Ook Tom Hanks, Streeps tegenspeler in The Post, kreeg geen nominatie. Wel genomineerd als beste acteur is de 21-jarige Timothée Chalamet voor zijn indrukwekkende tour de force in Call Me By Your Name; Daniel Day-Lewis voor wat naar eigen zeggen zijn laatste rol zal zijn, als een obsessieve modeontwerper in Phantom Thread; Daniel Kaluuya die zichzelf op de kaart zette met Get Out; Denzel Washington die een briljante advocaat speelt in het vooralsnog weinig opgemerkte Roman J. Israel, Esq. Maar favoriet als beste acteur is Gary Oldman, voor zijn aanstekelijke en uitbundige Winston Churchill in mei 1940 in The Darkest Hour. Ook dit is een zeer divers samengestelde lijst, met erkende veteranen naast nieuw en spraakmakend talent.

Als het gaat om een nostalgisch verlangen naar het Britse verleden moet The Darkest Hour (zeven nominaties) het opnemen tegen het oorlogsdrama Dunkirk van regisseur Christopher Nolan (acht nominaties), dat zich ook in de Tweede Wereldoorlog afspeelt.

De afgelopen jaren heeft de Academy of Motion Pictures Arts and Sciences actief beleid gevoerd om de samenstelling van de organisatie diverser te maken. Die beleidswijziging volgde op heftige kritiek op sociale media op de ‘te witte Oscars’ (#OscarsSoWhite). Van de zesduizend leden van de Academy is op dit moment 28 procent vrouw. Slechts 13 procent van de leden behoort tot een etnische minderheidsgroep.