‘Shutdown’ overheid VS na drie dagen ten einde

Amerikaanse politiek

Dankzij een compromis van een groep van twintig senatoren van beide partijen wordt de overheid drie weken gefinancierd.

Mitch McConnell nadat de overheid weer geopend is. Foto Shawn Thew/EPA

Na drie dagen van politieke crisis heeft de Senaat een einde gemaakt aan de sluiting van de Amerikaanse federale overheid. De Democratische fractievoorzitter Chuck Schumer gaf zijn verzet op tegen een wet die de overheid drie weken financiert. Daardoor zijn er genoeg stemmen om de ‘shutdown’ te beëindigen. In ruil daarvoor willen de Republikeinen praten over een oplossing voor honderdduizenden migranten zonder status, die als kinderen naar de VS zijn gekomen.

Zo komt een einde aan de eerste ‘shutdown’ sinds 2013. Het was bovendien de eerste keer sinds 1979 dat het gebeurde terwijl één partij zowel het Congres als het Witte Huis in handen heeft. In de nacht van vrijdag op zaterdag verliep de deadline om de landelijke overheid te kunnen financieren. Er was een nieuwe financieringswet nodig, maar Democraten en Republikeinen werden het niet eens over de voorwaarden. Daarop gingen de meeste ministeries en andere overheidsinstellingen dicht.

De Republikeinse Partij heeft alle macht en blijkt toch niet in staat de VS te regeren. Lees daarover: ‘shutdown’ VS is politiek riskant

Hoewel de Republikeinen een meerderheid in beide kamers van het Congres hebben, waren er Democratische senatoren nodig om het voorstel in stemming te brengen. Chuck Schumer weigerde dat, omdat er niets in stond over de circa 700.000 zogeheten ‘Dreamers’. Dat zijn kinderen van migranten zonder verblijfsstatus. In september schrapte president Trump een wet die deze migranten bescherming bood. Een overgrote meerderheid van de Amerikanen – en de meeste Republikeinen – willen dat deze groep bescherming krijgt.

Een groep van twintig senatoren van beide partijen werkte dit weekend een compromis uit. Besloten is dat de nieuwe deadline slechts tot 8 februari vooruitgeschoven wordt. In die tijd moet er een oplossing over de migranten zijn gevonden. De belofte van de Republikeinse leider Mitch McConnell is niet hard. Hij zei op zondagnacht dat hij „de intentie” heeft om over immigratie te praten. Bovendien kwam hij de oppositie niet tegemoet over andere kwesties, waaronder geld voor rampenbestrijding.

Toch was het voor de Democraten genoeg. De partij worstelt nog met haar rol in de oppositie. Aan de ene kant wilden ze het spel hard spelen, zoals de Republikeinen deden in het Obama-tijdperk. Maar omdat kiezers, zeker progressieve kiezers, een hekel hebben aan een paardenmiddel als een sluiting van de overheid, ontstond er onzekerheid. Sommige Democraten vreesden dat de Republikeinen profiteerden van de crisis. Democraten stelden illegale migranten boven het leger, was de Republikeinse uitleg.

Enkele prominente senatoren van de Democraten, van wie gedacht wordt dat ze deelname overwegen aan de presidentsverkiezingen van 2020, stemden opnieuw tegen. Onder hen waren Elizabeth Warren, Kirsten Gillibrand en Cory Booker.

President Trump was de afgelopen dagen vrijwel onzichtbaar. Het compromis lijkt zonder hem te zijn uitgewerkt. De president speelde vooral een ontregelende rol, onder meer toen hij vorige week de Republikeinse strategie via Twitter afwees.

Volg het laatste nieuws via ons liveblog.
    • Guus Valk