Nederland maakt door Brexit kans op drie extra EP-zetels

Na het vertrek van het VK uit de Europese Unie wordt een deel van de Britse zetels in het Europees Parlement mogelijk herverdeeld over de achterblijvers. Nederland kan er relatief veel parlementariërs bij krijgen.

Het europarlement Foto Lex van Lieshout/ANP

Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU levert Nederland mogelijk drie extra zetels op in het Europees Parlement. In grote meerderheid stemden Europarlementariërs in de commissie constitutionele zaken dinsdag in met een plan om het Europees Parlement na de Brexit in te krimpen van 751 naar 705 zetels.

Van de 73 vrijkomende Britse zetels worden er, als het aan de Europarlementariërs ligt, 27 herverdeeld onder de 27 overblijvende EU-landen. Dat diverse landen, waaronder Nederland, er daarbij meer dan één zetel op vooruit gaan, komt doordat de herverdeling zou worden gebruikt om een historische scheefgroei in het parlement recht te trekken.

Lees ook over het Europees Parlement: Europarlement eist zes ton terug na misbruik EU-subsidies

Correctie

Op dit moment bestaan er nog grote verschillen in het aantal burgers dat parlementariërs uit de verschillende EU-landen vertegenwoordigen. Zo vertegenwoordigt een Franse Europarlementariër zo’n 900.000 Fransen, terwijl afgevaardigden uit bijvoorbeeld Finland of Denemarken minder dan 450.000 Finnen of Denen vertegenwoordigen.

Volgens het plan van het Europees Parlement gaat Nederland na de Europese verkiezingen in mei 2019 van 26 naar 29 zetels. Italië krijgt er ook drie bij. Frankrijk en Spanje zouden er vijf zetels op vooruit gaan. Ierland gaat van elf naar dertien zetels en een reeks andere landen krijgt er één zetel bij.

Pan-Europese kieslijst

Naar verwachting stemt de plenaire vergadering van het Europees Parlement begin februari in met het voorstel. Vervolgens moeten de lidstaten nog akkoord gaan. Dat geldt ook voor het plan om de 46 andere vrijkomende Britse zetels deels achter de hand te houden voor leden uit toekomstige EU-landen en deels voor kandidaten op pan-Europese kieslijsten.

De gedachte achter die laatste optie is dat burgers bij de Europese verkiezingen in 2019 voor deze zetels ook op een kandidaat uit een ander EU-land kunnen stemmen. Het is een voorstel dat binnen het Europees Parlement al jaren circuleert, maar zowel binnen het parlement als onder de lidstaten op veel verzet kan rekenen omdat het de nationale soevereiniteit te veel zou aantasten.

Het Nederlandse kabinet is tot nu toe van mening dat het Europees Parlement na het vertrek van de Britten simpelweg met 73 zetels moet worden ingekrompen. De lidstaten zullen een compromis met het Europees Parlement moeten bereiken. Nadat de EU-landen hebben gestemd, moet het parlement nog zijn goedkeuring geven aan de uiteindelijke plannen.

Lees ook: Wat betekent de Brexit voor Nederland en de EU?
    • Wilmer Heck