Minister Schouten: fraude bij registratie melk- en rundvee

Bij 7.700 bedrijven is mogelijk gefraudeerd. Bij een steekproef werd bij meer dan de helft van de bedrijven fraude geconstateerd.

Foto Koen Suyk/ANP

Duizenden melk- en rundveebedrijven frauderen waarschijnlijk met de registratie van kalveren. De boeren geven op dat hun koeien vaker twee- of meerlingen krijgen dan daadwerkelijk gebeurt, waardoor zij meer koeien kunnen houden dan wettelijk is toegestaan. Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Minister Schouten (Landbouw, ChristenUnie) zegt hard te zullen optreden. Vandaag heeft ze overleg met de sector, meldt ze in een brief aan de Tweede Kamer.

De fraude kwam aan het licht bij een controle door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de NVWA. De diensten onderzochten de registratie van pasgeboren kalfjes in het Identificatie- & Registratiesysteem (I&R). Bij 7.700 bedrijven wezen de gegevens op mogelijke fraude. Daarop inspecteerde de NVWA gisteren 93 bedrijven. Bij 45 van die inspecties bleek de situatie in de stal af te wijken van de registratie in het I&R. Het vermoeden van fraude is in die gevallen dus bevestigd, aldus Schouten.

Alle frauderende bedrijven zijn per direct geblokkeerd; wat inhoudt dat dieren niet mogen worden aan- en afgevoerd. Het onderzoek naar de fraude wordt de komende weken voortgezet. Nederland telt in totaal 23.200 bedrijven met melk- en rundvee.

NRC onderzocht mestfraude in Limburg en Brabant: ‘Wie niet meedoet, heeft geen werk.’ Lees het onderzoek hier: Het Mestcomplot

‘Sancties zullen volgen’

Schouten noemt de fraude onacceptabel vanwege de verhoogde kans op ziekte-uitbraak. “Het is een risico voor de diergezondheid en de volksgezondheid. Er is sprake van strafbare feiten en sancties zullen volgen”, schrijft zij in haar brief. Bedrijven die frauderen kunnen rekenen op naheffingen, kortingen op EU-subsidies en mogelijk strafrechtelijke vervolging. Schouten: “Ik ben al met het Openbaar Ministerie in overleg over de meest effectieve aanpak.”

Uit cijfers van het CBS bleek dinsdag ook dat de hoeveelheid fosfaat uit dierlijke mest in 2017 voor het eerst in drie jaar tijd weer onder het Europees vastgestelde fosfaatplafond ligt. Schouten meldt in haar brief ook dat vorig jaar 6,6 miljoen kilo minder fosfaat voortkwam uit de melkveehouderij.

Volgens de minister is dit te danken aan het zogenoemde fosfaatreductieplan om de hoeveelheid fosfor in Europa te verminderen. Maar: “Dit resultaat wordt overschaduwd door signalen van fraude”. De minister benadrukt in haar brief dat het grotere aantal koeien geen invloed heeft op het al dan niet behalen van de fosfaatdoelstellingen.

Het is de tweede keer in korte tijd dat Schouten de Kamer bericht over grootschalige fraude in de landbouwsector. Eind vorig jaar bleek uit onderzoek van NRC dat bedrijven massaal en georganiseerd sjoemelen met dierlijke mest. In die kwestie liet de minister de sector een plan opstellen om de fraude tegen te gaan. Zoiets lijkt nu niet het geval.

De nieuwe fraude is voor Schouten aanleiding om te stoppen met een proef van zelfcontrole en -regulering in de melkveesector. Schouten: “Ik moet echter constateren dat de sector de eigen verantwoordelijkheid die nodig is voor het verantwoord toepassen van een dergelijk instrument thans niet kan waarmaken. Ik vind het zeer kwalijk dat bedrijven zich inlaten met fraude om op die manier tot lagere heffingen te komen in het kader van het fosfaatreductieplan, wat nota bene een plan is van de sector zelf.”

    • Esther Rosenberg
    • Joep Dohmen
    • Floor Bouma