Kijkshop: ooit briljant, nu achterhaald

Faillissement

Kijkshop is failliet. De keten, bekend van de vitrines vol producten, vocht al jaren vergeefs tegen de tand des tijds.

Illustratie Armand Bakx

Kijkshop heeft faillissement aangevraagd, zo heeft investeerder Björn Serving maandagavond laten weten. Alle zeventig winkels van de keten sluiten hun deuren. Met het faillissement komen circa vierhonderd medewerkers op straat te staan. Een curator moet nu bekijken of een doorstart mogelijk is. Het hoofdkantoor, de filialen en de webshop zijn per direct dicht.

Kijkshop leed sinds 2014 al meer dan 20 miljoen euro verlies. Vorig jaar sloot het bedrijf al bijna een kwart van de filialen op instigatie van het Zweedse Listérus & partners, dat het bedrijf in 2015 overnam. Hierna gooide Kijkshop zijn verkoopstrategie drastisch om. Het bedrijf moest een webshop worden waar consumenten producten adviseren en verkopen aan andere consumenten.

In augustus haalde Kijkshop nog 1 miljoen euro op met crowdfunding voor het nieuwe onlineplatform. Afgelopen december stootte de Zweedse investeringsmaatschappij de noodlijdende keten af, waarna die in handen van Serving kwam.

Analoge webshop

De eerste Kijkshop opende in 1973 zijn deuren in Den Bosch. Het indertijd vernieuwende winkelconcept kwam neer op een soort analoge webshop. Alle producten stonden uitgestald in vitrines, vergezeld van kaarten met specificaties. De klant kon vervolgens een bonnetje met een artikelnummer invullen, waarna het product kon worden afgerekend. Vervolgens kon het uit het magazijn worden gehaald.

Jarenlang profiteerde Kijkshop van dit innovatieve idee. Het concept sprak niet alleen klanten aan, maar zorgde ook voor een forse besparing op personeelskosten. Het bedrijf nam alleen medewerkers aan voor de balie en het magazijn, maar hoefde bijvoorbeeld geen verkooppersoneel door de winkel te laten lopen.

Door de jaren heen verloor het concept zijn glans. Daarnaast werd Kijkshop ingehaald door de veranderende retailwereld. Hoewel het bedrijf flink investeerde in een goede webshop, trok de verschuiving van het shoppen naar online een zware wissel op de fysieke filialen. Toen het logo van de keten werd veranderd in Kijkshop.nl, om de onlinefocus van de onderneming te benadrukken, klaagden medewerkers van de fysieke winkels dat de bedrijfstop hun bezigheden van secundair belang vond.

Er waren wel pogingen gedaan het gedateerde concept te vernieuwen. Zo werden er producten buiten vitrines geplaatst en bakken en pallets met aanbiedingen in de winkels gezet. Ook stuntten filialen jarenlang met grote ‘Alles moet weg’-campagnes die het uiterlijk hadden van een opheffingsuitverkoop, maar in feite gewone tweewekelijks wijzigende kortingsacties waren.

Op zijn hoogtepunt had de keten meer dan honderd winkels in heel Nederland. Kijkshop was korte tijd met veertien filialen in België actief, maar sloot daar in 2002 de laatste vestiging.