Recensie

Corton speelt moeder met Alzheimer beklemmend

Het boek van Hugo Borst over zijn dementerende moeder werd door Eric Corton omgezet tot een toneelstuk ‘Ma’, vol boosheid, verdriet en mededogen.

Eric Corton speelt in ‘Ma’ van Hugo Borst zoon én dementerende moeder Annemieke van der Togt

„Meneer Alzheimer is een gemene struikrover die het gemunt heeft op oudjes. Hij schudt hen leeg tot aan de laatste jeugdherinnering en stopt ze in een tehuis”. Solo-acteur Eric Corton spreekt deze verontrustende zin uit met een mengeling van boosheid en weemoed. Geïnspireerd door het autobiografische boek Ma (2015) van Hugo Borst brengt Corton, in de regie van Benno Hoogveld, een voorstelling over de dilemma’s van kinderen met dementerende ouders.

Het decor bestaat uit stapels papier, als witte zuilen. Deze symboliseren de boeken die ma las. Op een van de zuilen prijkt een knalrood Senseo-apparaat, waarmee Corton worstelt zoals zijn moeder dat deed. Dat geeft haar „dementie van het type Alzheimer”, zoals de diagnose officieel luidt, een griezelig effect: ook de zoon kan zomaar in de duisternis van dementie terechtkomen.

De eerste scènes verlopen stroef alsof Corton, gekleed in het gedempt rood, nog geen greep heeft op zijn personage. Dat ís lastig, want vindt maar eens de balans tussen conflicterende emoties als boosheid, verdriet, mededogen. Als Corton eenmaal wisselt van rol en tevens zijn moeder vertolkt, dan schept hij voor zichzelf ruimte. Ik moest denken aan U bent mijn moeder (1982) van Joop Admiraal, nog altijd het ijkpunt van ouderdomstheater.

Corton verbeeldt de moeder als een vitale, zelfbewuste vrouw van wie het onvoorstelbaar is dat haar geest zo aftakelt, dat ze onvermijdelijk naar een verpleeghuis moet. Ze kan niet langer alleen wonen en ziet de soeplepel aan voor telefoonhoorn, is bang dat ’s nachts vreemden haar huis binnendringen.

Borst schreef zijn boek als columns, en dat is in theatraal opzicht gunstig. Er zijn spannende cliffhangers; sfeer en toonzetting zijn telkens anders, variërend van compassie tot angst zelf ook eens bezoek te krijgen van die struikrover.