Opinie

Rutte had beter kunnen zwijgen in kwestie-Johan Maurits

Onlangs werd premier Mark Rutte (VVD) een uur lang geïnterviewd voor het tv-programma Buitenhof. Wat daarvan vooral bleef hangen was zijn behendigheid om vragen niet te beantwoorden.

Het is ook de frustratie van Tweede Kamerleden die met Rutte in debat gaan. Met zijn inmiddels jarenlange ervaring is hij een meester geworden in wat bij het voetbal ‘catenaccio’ heet. Dit verdedigende spel levert niet de mooiste wedstrijden op.

Maar er is ook een Rutte die zich opeens – in verkiezingstijd – scherp kan uitdrukken. Die Rutte was vrijdagavond in het radioprogramma Met het Oog op Morgen te horen waar hij zich uitliet over het besluit van het Haagse Mauritshuis om de buste van stichter Johan Maurits uit de entreehal van het museum te verwijderen. Een besluit waarover al dagenlang op Twitter schande werd gesproken en waar ook ‘gezondverstandkrant’ De Telegraaf („beeldenstorm”) zich had ontfermd.

Rutte noemde de actie van het Mauritshuis „een gekke stap” en waarschuwde voor het plaatsen van de huidige maatschappelijke opvattingen op de verder liggende geschiedenis. Zinnige woorden, behalve dat ze in dit geval nergens op sloegen. Het Mauritshuis, op een steenworp afstand van het Torentje, heeft het kunststofbeeld niet uit overwegingen van politieke correctheid weggehaald. Er is een zaal in het Mauritshuis ingericht met aandacht voor Johan Maurits waarbij ook een écht beeld van hem is geplaatst. Het museum heeft de stichter ‘gecontextualiseerd’ om een door Rutte graag gehanteerde uitdrukking te gebruiken.

Zonder kennis van zaken deinde Rutte mee op het ‘nepnieuws’ over de geschiedenis die zou worden herschreven. Hij had beter kunnen weten want directeur Emilie Gordenker van het museum was al sinds midden vorige week aan het uitleggen hoe het werkelijk zat.

Dat Rutte in het radio-interview benadrukte als premier geen opvattingen over deze zaak te hebben maar wel als historicus doet er niet toe. Dit is wel vaker de zelfgekozen vluchtheuvel waar hij op springt. Hetzelfde verweer gebruikte Rutte toen hij zijn opvatting verdedigde dat Nederlandse IS-gangers maar beter in Syrië konden sterven dan terugkeren. Rutte is altijd premier.

Nadat het hem zondag na een optreden van Gordenker in de acualiteitenrubriek Buitenhof duidelijk was geworden dat de kwestie-Maurits toch anders zat, verzond hij een zuinige excuustweet: als minister- president. Het maakt zijn eigen rolopvatting er niet helderder op. Rutte had beter helemaal niets kunnen zeggen. Dat kan hij als de beste.