Verengelsing van hoger onderwijs onder vuur

Onderwijs

Het vertrek van een docent aan de Rijksuniversiteit Groningen leidde tot aansporingen tot zwijgen en vragen van studenten.

De internationalisering van de Rijksuniversiteit Groningen staat ter discussie. Foto Wutsje/Wikimedia Commons

Docenten van de letterenfaculteit van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) werd door een collega-hoogleraar geadviseerd niet te spreken met studenten over het vrijwillige ontslag van de universitair docent geschiedenis Eelco Runia. De mail die hoogleraar contemporaine geschiedenis, Hubertus Büschel, met dit advies rondstuurde, is in het bezit van NRC.

De vertrokken docent Runia klaagde afgelopen weekeinde in een opiniestuk in NRC de eenzijdige gerichtheid op rendement van de universiteit aan.

Lees ook: Waarom ik ontslag neem bij de universiteit

Ongelukkig geformuleerd

De woordvoerder van de universiteit, Gernant Deekens, vindt deze mail „ongelukkig geformuleerd”. „Docenten en studenten moeten juist met elkaar in gesprek gaan”, zegt hij.

Ook zou volgens deze mail het college van bestuur aan docenten hebben verzocht om alle vragen van journalisten over het ontslag naar de woordvoerder te dirigeren. Volgens Deekens klopt dat niet: „We willen medewerkers niet de mond snoeren.” Wel zou aan de medewerkers zijn geadviseerd om bij vragen van journalisten contact op te nemen met de woordvoerders. „Dan kunnen wij meedenken”, aldus Deekens.

In zijn opiniestuk protesteerde Runia tegen de „marktagenda” van de universiteit. „Tornen aan dit marktmodel en de nadruk leggen op kwaliteit in plaats van output, betekent onherroepelijk minder geld en, uiteindelijk, het ontslag van stafleden”, schreef hij. Hij vindt ook dat de universiteit om de verkeerde redenen buitenlandse studenten aantrekt. „Voor de export werken – buitenlandse studenten trekken – is officieel beleid. De studenten moeten het geld in het laatje brengen dat nodig is om te overleven. Of, meer nauwkeurig, om minimaal de omvang te houden die de universiteit nu heeft en liefst nog een stukje te groeien.” Runia schreef dat hij in het Engels college moest geven aan studenten die allen Nederlands spraken.

Henk-Jan Wondergem, voorzitter van de studentenfractie Calimero in de universiteitsraad van Groningen, is het met Runia eens dat internationalisering niet een doel op zich moet zijn maar een middel. „Er zijn excessen van internationalisering en dit is er een voorbeeld van”, zegt hij over de aanklacht van Runia.

Volgende maand beslist de universiteitsraad over een filiaal van de RUG in de Chinese stad Yantai op kosten van Chinese overheden.

Daling kwaliteit

Naar aanleiding van het stuk van Runia schreef de voorzitter van de grootste studentenfractie Letteren Vooruit, Rico Tjepkema, aan de faculteitsraad dat in de Engelse track van het vak geschiedenis „de kwaliteit van de colleges zich in een enorme daling bevindt”.

RUG-voorlichter Deekens zei gisteren dat hij vorige week ten onrechte stelde dat Runia een „arbeidsconflict” had. Zo’n conflict geeft recht op een ontslagvergoeding. „Ik bedoelde een verschil van mening over het beleid ten aanzien van de internationalisering”, zei Deekens. Runia ontkent dat meningsverschil de aanleiding was. Hij nam gewoon ontslag.

Studeert of werkt u aan een universiteit? Dan zijn wij benieuwd naar uw mening

Vorige week zeiden de onderwijswoordvoerders van de fracties van het CDA, Groenlinks en de SP in de Tweede Kamer dat ze niet willen wachten op de nota van minister van Engelshoven (Onderwijs, D66) over internationalisering. Ze willen er eerder een debat over voeren. „Het gaat te traag”, zegt Kamerlid Harry van der Molen (CDA). „Er zijn veel klachten van studenten over studies die ineens op het Engels overgaan. De wet zegt dat de standaard het Nederlands is. Daar moet beargumenteerd van worden afgeweken. Heel veel universiteiten gaan om financiële redenen over op internationalisering. De vraag is of dat als verdienmodel wordt gedaan of uit kwalitatieve gronden. Dat speelt vooral bij de Rijksuniversiteit Groningen.”

‘Hans Sausage’

Kamerlid Zihni Özdil (GroenLinks), voorheen zelf universitair docent, vindt dat Engels niet de norm mag worden. „Als het goed voor de opleiding is, moet je het stimuleren, anders niet”, vindt hij. In de opleiding geschiedenis aan de universiteit van Rotterdam, waar hij doceerde, sprak een docent over „Hans Sausage” (Hansworst). Eind vorig jaar wist hij te bereiken dat iedere docent die in het Engels college geeft een minimum niveau (klassificatie C1) moet hebben. „De minister wil de toetsing van het overgaan op Engels overlaten aan de instellingen zelf. Daar ben ik niet tevreden mee”, zegt hij.

Lees ook: ‘Taartverdeling universiteiten kan eerlijker’, schrijft student Martijn Janse.
    • Maarten Huygen