Column

Iedereen stort zijn hart uit bij Ruben Terlou

Zap De charme van Ruben Terlou is de ziel van ‘Door het hart van China’. Of het nu op de steppe bij Mongolië is, in het centrum van Beijing of op een Nederlands televisiescherm: de man is onweerstaanbaar.

Een jonge livestreamster in Beijing: „Veel van mijn kijkers hebben het gevoel dat ze niet bestaan”. (VPRO)

Als u nog eens moet uitleggen wat liefde op het eerste gezicht is, hoeft u niet uw toevlucht te zoeken tot de remake van datingshow Op goed geluk. Laat gewoon de tweede aflevering zien van Door het hart van China. Ruben Terlou bezoekt daarin een bedrijf waar jonge Chinezen – meest vrouwen, maar niet allemaal – elk in een eigen studiohokje een livestream zitten vol te babbelen, af en toe wat zingen en soms een dansje doen.

Daar zien we de reactie van een livestreamende twintiger op het moment dat Terlou de deur van haar privékamertje opent. Coup de foudre! Na vrijwel al zijn vragen moet ze giechelen. Bij elk antwoord dat ze de westerling geeft, houdt ze eerst haar hand voor haar mond.

Ze vertelt hoe ze het werk in de studio aanvankelijk alleen voor het geld deed. Inmiddels heeft ze er echt plezier in: „Ik krijg het gevoel dat ik toch iets waard ben.” Tussendoor, tegen Terlou: „Ik vind jou wel heel erg knap.” Dat hadden we al geraden.

Eenzaamheid is de rode draad van de tweede aflevering van de VPRO-reportagereeks, gefilmd in Beijing. De jonge livestreamster is geboren in de jaren negentig, onder de eenkindpolitiek van de Communistische Partij. Die heeft een hele generatie van kinderen zonder broers of zussen geschapen; jongeren waarvan een groot deel zich intens alleen voelt. „Veel van mijn kijkers hebben het gevoel dat ze niet bestaan”, zegt ze. Soms gooit ze een Engels woord als money, yes of superstar door haar zinnen. En ze vraagt of Terlou op Instagram of Facebook zit.

De charme van Ruben Terlou is de ziel van Door het hart van China. Hij stelt zijn vragen onbevangen en aandachtig; en luistert echt naar de antwoorden. Of in elk geval geeft hij de ander dat idee. Terlou wordt door regisseur Maaik Krijgsman veel in beeld gebracht. Daardoor begrijp je wat de Chinezen overkomt als ze tot hun verbijstering in vloeiend Chinees worden ondervraagd door een Hollander met een grote bril die zijn mond een beetje open houdt als hij luistert. Of het nu op de steppe bij Mongolië is, in het centrum van Beijing of op een Nederlands televisiescherm: de man is onweerstaanbaar.

Dat hij zo makkelijk dichtbij mensen komt, bewijst goede diensten in een stad waar veel jongeren zich eenvoudiger online uiten dan rechtstreeks. Er heerst een levendige handel in menselijk contact. Op straat treft Terlou twee jongeren van de eenkindgeneratie, die een soort frame voor hun hoofd houden in de vorm van een mobiele telefoon – als een levend Tindercontact.

Ze verhuren zich als vriend voor een dag. Terlou huurt een jongen en loopt met hem door de stad, terwijl de student vertelt hoe moeilijk het is om bijvoorbeeld tegen familie te zeggen dat je homo bent. Het gaat er zo uitgebreid over dat de jongen zich op een gegeven moment haast om te zeggen dat hij zelf geen homo is. Helemaal overtuigend is dat niet; wel heel lief.

De discriminatie van homo’s (sociaal én politiek) was het belangrijkste politieke onderwerp van de aflevering. Na zonsondergang sprak Terlou een lesbische vrouw (een ‘lala’) over het schijnhuwelijk dat zij gesloten had. Ook dat ging, zoals alles, makkelijker via een app. Zo stort de ene na de andere Chinees zijn hart uit bij Terlou.

Misschien moet de VPRO aan het einde van de reeks een Ruben Terlou-app maken; zodat al die eenzame Chinese jongeren hun hart bij hem kunnen uitstorten – als bij de grote broer die niemand heeft gehad.