Opinie

    • Frits Abrahams

Cruijff en zijn erfenis

Hoe nuttig de overwinning van Ajax op Feyenoord gistermiddag ook was, mijn indruk is dat bij Ajax áchter de schermen de interessantste ontwikkelingen plaatsvinden. Het heeft iets paradoxaals: in het stadion dat officieus al vernoemd is naar Johan Cruijff, wordt diens erfenis steeds meer uitgehold, al zal niemand bij Ajax dat openlijk toegeven.

Cruijffs oogappels Wim Jonk en Dennis Bergkamp zijn successievelijk als uitvoerders van zijn plannen de deur uitgewerkt, directeur Edwin van der Sar moest een stap terugdoen en Marc Overmars heeft de macht overgenomen. Navrante bijzonderheid was dat Jonk en Bergkamp ook onderling ruzie hadden gekregen.

Cruijff had kennelijk meer verstand van voetbal dan van mensen. Hij vond dat voetbalclubs per definitie geleid moeten worden door oud-topvoetballers. Te weinig besefte hij dat voetbalclubs grote, ingewikkelde bedrijven zijn geworden, die intelligent, doortastend leiderschap vereisen. Het is mooi als die eigenschappen bij een voormalige voetbalvedette voorhanden zijn – maar het hoeft niet.

De ‘fluwelen revolutie’ van Cruijff werd een koude kermis waarvan de club eindelijk begint terug te komen. Cruijff had dat zelf al met leedwezen vastgesteld, na zijn dood werd het onlangs ook door zijn zoon Jordi bevestigd. In De Telegraaf schreef hij somber: „Het is jammer dat na het vertrek van Jonk nu ook Bergkamp wegvalt uit de organisatie. Daarmee is het gedachtegoed van mijn vader verder aangetast.”

Des te beter voor Ajax, dacht ik, want hoe groot mijn bewondering voor de voetballer Cruijff ook was, als leider-achter-de-schermen had ik weinig vertrouwen in hem. Ajax leek op een dood punt beland, al verbloemde de finaleplaats in de Europa League dat. De tegenstellingen in de top van de club waren zo verlammend dat op de transfermarkt slagvaardigheid ontbrak.

Nu Overmars de macht heeft gegrepen, wordt er driftig ingekocht. Er kwam een nieuwe linksback, de Argentijn Nicolás Tagliafico, die uitstekend debuteerde. Ook voor volgend seizoen heeft Ajax al interessante, nieuwe spelers vastgelegd. Het is alsof Ajax niet langer meer te veel wil vertrouwen op de aanwas vanuit de eigen jeugd.

Overmars moet ook onvoldoende fiducie hebben gehad in Marcel Keizer, de vorige trainer. Hij gaf de voorkeur aan Erik ten Hag van FC Utrecht. Dat was sneu voor Keizer die zijn best had gedaan onder moeilijke omstandigheden. Maar de beslissing van Overmars was wel begrijpelijk. Een trainer moet zelfverzekerdheid en gezag uitstralen, eigenschappen die ik meer bij Ten Hag zie dan bij Keizer.

Ajax speelde tegen Feyenoord nog niet geweldig, maar het elftal is wel veelbelovend. Als Matthijs de Ligt, Frenkie de Jong, Justin Kluivert en Donny van de Beek zich goed ontwikkelen, breken er ook betere tijden aan voor het Nederlands elftal. En bij Feyenoord zag ik een 18-jarige linksback, Tyrell Malacia, van wie we ook nog veel gaan horen.

Kortom, het was weliswaar een matige topwedstrijd, maar als je goed keek zag je toch de eerste tekenen van een nieuwe lente voor het Nederlandse voetbal. Frenkie de Jong heeft, als hij opstoomt met de bal, zelfs iets van de stijl van Johan Cruijff. Ik zie Cruijff liever op die manier voortleven dan als mislukte revolutionair.

    • Frits Abrahams