Tienduizenden Grieken op de been tegen naam ‘Macedonië’

Macedonië is ook de naam van een Noord-Griekse regio. Deze maand zochten de landen toenadering.

Foto Antonis Nicolopoulos/Eurokinissi via Reuters.

Tienduizenden Grieken hebben zich zondag in Thessaloniki verzameld om te protesteren tegen het gebruik van de naam Macedonië door het buurland. De politie schatte het aantal aanwezigen op 90.000, de organisatoren van de demonstraties op wel 400.000.

De twee landen ruziën al sinds de onafhankelijkheid van Macedonië in 1991 over wie de naam mag dragen. Macedonië is ook de naam van de Noord-Griekse regio, waarvan Thessaloniki de hoofdstad is. Volgens Griekenland impliceert het land met zijn naam een territoriale claim op de regio.

Griekenland blokkeerde met succes de toetreding van Macedonië tot de NAVO in 2008. De naam vormt ook een obstakel voor de toetreding van Macedonië tot de Europese Unie. Bij de Verenigde Naties wordt vooralsnog naar Macedonië verwezen als de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, afgekort Fyrom (acroniem van Former Yugoslav Republic of Macedonia).

Toenadering

De premier van Macedonië, Zoran Zaev, die vorig jaar mei aantrad, wil werk maken van het EU- en NAVO-lidmaatschap en dus van de oplossing van het namensdispuut. Zaev accepteerde de uitnodiging van de burgemeester van Thessaloniki om Nieuwjaarsavond in de stad te vieren.

Dit jaar besloten Griekenland en Macedonië een nieuwe poging te doen om het conflict op te lossen. De landen hopen in juni een akkoord bereikt te hebben. Tot die tijd is Griekenland akkoord met ‘Fyrom’. De Verenigde Naties bemiddelen bij de gesprekken.

De demonstraties van zondag vonden plaats rond het standbeeld van Alexander de Grote, die in de vierde eeuw voor Christus koning was van het uitgestrekte Macedonische Rijk:

Het standbeeld van Alexander de Grote. Foto NIkos Arvanitidis/EPA

Tweedeling

Niet alle Grieken steunden de demonstraties. Zo riep partijleider Kyriakos Mitsotakis van Nieuwe Democratie zijn partijleden op niet te gaan. Desondanks waren wel enkele partijleden aanwezig. Ook de Grieks-orthodoxe Kerk, gewoonlijk ‘tegen Macedonië’, leek zichzelf van de demonstraties te distantiëren. Het hoofd van die kerk, Ieronymos, zou donderdag tegen de Griekse premier Alexis Tsipras hebben gezegd dat “nationale eenheid nu nodig is, geen protest en geroep”.

Tsipras zei zondag volgens dagblad Ethnos dat het “niet onredelijk” is om ‘Macedonië’ in een samengestelde naam te laten opnemen, als het maar “volstrekt duidelijk is dat niemand het land of de geschiedenis van de ander claimt”. Zijn coalitiegenoot, partijleider Panos Kammenos van Onafhankelijke Grieken, is echter volstrekt tegen ‘Macedonië’ in de naam van het buurland.

Nationalistische en extreem-rechtse groepen waren wel vertegenwoordigd bij de protesten, zoals parlementsleden van de Griekse partij Gouden Dageraad. De aartsbisschop van Thessaloniki, Anthimos, wordt gezien als de ware leider van de nationalisten die tegen elk compromis tussen de landen zijn. Hij verwijst, zoals veel andere Grieken, naar Macedonië als ‘Skopje’, de hoofdstad van het land.

    • Menno Sedee