Pissebedden vluchten uit dode schoen

Fotograaf Jaap Scheeren keek in een holle boom en won 10.000 euro. Over een foto waarin dood en leven samenkomen. Te zien op Utrecht CS.

Scheerens ‘In memoriam voor een vriend’ op station Utrecht Centraal Foto Jaap Scheeren

Tussen de Pizza Hut, Yoghurt Barn en Bar Beton op de eerste etage van het Centraal Station in Utrecht lijkt een groenbruine ufo te zweven. Het ruimteschip is zo groot als een Mercedes Sprinter en eromheen cirkelen rozekleurige insecten als mussen zo groot.

De ufo is prijswinnende kunst van Jaap Scheeren (38), een fotograaf die wel van een grapje houdt. Met zijn foto In Memoriam voor een vriend heeft hij de eerste Somfy Photography Award gewonnen, goed voor een oorkonde, sculptuur én 10.000 euro.

De tien fotografen die voor de prijs waren geselecteerd, moesten een kunstwerk maken op het thema ‘My Space, My Place’. Andere deelnemers kwamen met soms lange projectmotivaties. Scheeren hield het kort: „Dood, verval, leven, verlangen, vergankelijkheid, stilstand, beweging, ontdooi, herinnering, de zin en de onzin. Waar ben je?”

Desgevraagd licht Scheeren toe: „Al dat gelul altijd. Mijn beelden moeten voor zich spreken.”

Volgens de jury heeft Scheeren het thema My Space, My Place „op een poëtische manier getransformeerd tot dat ene beeld met een sterke gelaagdheid aan betekenissen – van in memoriam tot doodskist –, maar dat zijn raadselachtigheid nooit helemaal prijsgeeft en juist daardoor beklijft”.

Oké, dank u wel.

Maar wat zweeft daar toch door het Utrechtse station?

Scheeren antwoordt met een lach. In een holle boom vond hij een kinderschoen. Deze sportschoen van het merk Puma lag er kennelijk al een tijdje, want hij was helemaal bemost. Scheeren vond het een mooie sculptuur en gaf opdracht om de halfvergane schoen te ‘bevriezen’ in epoxy, de vloeibare, hardende kunststof.

Niet veel later belde de epoxygieter geschrokken op. Bij het gieten waren tientallen pissebedden uit de schoen gekropen; die zaten nu ook in de kunststof gevangen. Een cadeautje, vond Scheeren enthousiast: „Alsof dood en leven samen kwamen. Ook letterlijk: die beestjes proberen aan de dode schoen te ontsnappen en zwemmen het einde tegemoet.”

Voor de Somfy-prijsvraag maakte Scheeren een foto van het blok epoxy. Waarom is het een ‘In Memoriam’? Na enig aandringen zegt de fotograaf: „Het was de schoen van een jonge vriend die al een tijdje geleden is begraven. Omdat de boom hem heeft uitgespuugd, kreeg ik de schoen in handen.”

Humor en absurditeit maken alles zachter, zegt Scheeren ten slotte.

De tien foto’s die meedongen naar de Somfy Photography Award zijn de hele maand januari te zien op de eerste etage Utrecht CS.