Sylvia Hirscher op de piste van de skischool. „Ik vind het prima zo, met één beroemde zoon.”

Hans Hochstöger

Marcel met de koele kop slalomt als een slang

Sylvia Hirscher

Marcel Hirscher, ’s werelds beste skiër, is zoon van een Nederlandse moeder. Oostenrijkse klasse met Hollandse nuchterheid maakt hem speciaal. „Maar veertig miljoen per jaar? Bij mijn weten beslist niet.”

Annaberg, een dorp in het Lammertal, zoals er vele verscholen liggen tussen de Oostenrijkse bergen. Een aantal foto’s van Marcel Hirscher, de beroemdste Annaberger, dat is zo’n beetje de meest extreme uiting van adoratie voor één van de beste skiërs die Oostenrijk heeft voortgebracht.

De bewondering van de dorpelingen ligt verscholen in trots en eerbied. Daarnaast in de plaatselijke Raiffeissenbank waar naast de klantenservicebalie acht van Hirschers veertien Kristalkugels, als winnaar van het wereldbekerklassement, en zijn zilveren olympische medaille van de Winterspelen in Sotsji te bewonderen zijn. O ja, dan er is ook nog een fanshop, verscholen in een hokje van drie bij zes meter, naast de skilift naar de Kopfberg, waar sjaals, T-shirts, ski-jacks en aanstekers met Hirschers logo, een hertengewei, te koop zijn. Veel meer triomfalisme is niet zichtbaar. De Hirschermania heerst elders in Oostenrijk.

De eerbied van Hirschers voormalige plaatsgenoten – tegenwoordig woont de skiër samen met zijn vriendin Laura in het nabijgelegen Abtenau – uit zich het sterkst in de Marcel Hirscher Fanclub, waarvan 430 van de 1.200 inwoners lid zijn. De club organiseert reizen naar wedstrijden, zoals zondag de Hahnenkammrennen in Kitzbühel. Is dat logistiek moeilijk, dan wordt gezorgd voor een groot televisiescherm, zodat het dorp de successen van de slalomspecialist gezamenlijk kan bekijken.

Verder beschouwen Annabergers bescheidenheid als een deugd. Vraag een van hen naar het huis van de Hirschers en zwijgzaamheid is het resultaat. De inwoners dragen graag bij aan de privacy van de familie. Deels op hun verzoek, verklapt Sylvia Hirscher-de Vlieg, de 59-jarige Nederlandse moeder van Marcel, die bijna dertig jaar geleden als echtgenote van skileraar Ferdinand Hirscher vanuit Den Haag in het rustieke Lammertal neerstreek.

Accordeonist

Maar een garantie voor rust geeft de geslotenheid van het dorp niet. Er zijn altijd fans die huize Hirscher weten te vinden. „Vooral toen Marcel nog thuis woonde, maakten we de gekste taferelen mee”, vertelt Sylvia. „Mensen die een handtekening of een startnummer vragen, dat wil nog, maar we hebben ooit een brandweerkorps dat een uitstapje maakte, met accordeonist, in de tuin gehad. Dat was minder leuk.”

Even buiten Annaberg, aan de voet van de Donnerkogelbahn, de lift die toegang verschaft tot het skigebied Dachstein-West, steekt de blonde Sylvia Hirscher uit boven een fleurige groep rumoerige schoolkinderen. De skischool van de Hirschers werkt mee aan een project van een basisschool uit Salzburg om het afnemende enthousiasme voor skiën bij kinderen weer aan te wakkeren.

Sylvia leidt een groep van achttien skileraren die in drie dagen 180 scholieren lesgeeft. Even verderop, op een geheime plek, traint zoon Marcel onder leiding van pa Ferdinand voor de Hahnenkammrennen, om later die dag per helikopter naar Kitzbühel te vliegen voor een persconferentie. De skiër laat zich wijselijk niet zien op de skischool. De leerlingen moeten het ter afsluiting doen met een proeve van bekwaamheid, met tijdwaarneming, op de Marcel Hirscher Strecke.

Nee, Sylvia vertelt niet dat ze de moeder van Marcel is. Doet ze nooit. De ervaring leert dat de cursisten daar vaak zelf wel achter komen, waarna de bewondering en vele vragen volgen. Want Marcels populariteit in Oostenrijk is ongekend groot geworden, sinds hij meer dan vijftig wereldbekerwedstrijden heeft gewonnen, zich viervoudig wereldkampioen mag noemen, maar vooral zes keer op rij winnaar is geworden van de algemene wereldbeker, de hoogst aangeschreven triomf voor een skiër. „Ik denk dat Marcels bekendheid te vergelijken is met die van Sven Kramer in Nederland”, suggereert moeder Sylvia.

Hans Hochstöger
Hans Hochstöger
Hans Hochstöger

‘Marcel piepte nooit’

Dat haar oudste zoon skiër zou worden, was voorbestemd, vertelt Sylvia in een pauze tussen haar skilessen. Als kind van een skileraar met een eigen skischool was dat geen vraag. En dat hij goed kon worden, werd pa Ferdinand al na een paar jaar duidelijk. Sylvia: „Hij piepte nooit als hij viel, stond op en skiede verder. In tegenstelling tot de meeste kinderen, die dan al snel de moed verloren. Dat was een goed teken, evenals zijn techniek. Je begint met de ski’s voorzichtig in de vorm van pizzapunt, maar Marcel skiede al snel parallel. Hij was van jongs af aan bij wedstrijden meestal beter dan zijn leeftijdgenoten. En altijd fanatiek, hè, altijd willen winnen. Nee, Ferdinand heeft hem nooit gepusht. Marcel wilde zelf skiër worden. Onze voorwaarde was dat hij een beroepsopleiding zou volgen. Hij bezocht een ski-internaat waar hij de sport combineerde met een studie aan de hotelvakschool. Heeft-ie afgerond. Om zich daarna volledig op het skiën te storten. Vanaf dat moment ging het snel.”

Goed kunnen skiën is één, maar erbovenuit steken tussen duizenden skivaardige Oostenrijkers is twee. Marcel geloofde altijd in zichzelf. Hij durfde de moordende selectierace naar de top wel aan. Met in het achterhoofd de vluchtweg van zijn dubbele nationaliteit, vertelt Sylvia. Bij een mislukking in Oostenrijk zou Marcel voor Nederland zijn uitgekomen. Zo ver is het niet gekomen, omdat zijn technische vaardigheden – met dank aan pa Hirscher – onovertroffen zijn. Als slalomspecialist beweegt hij zich buitengewoon soepel over de piste. Ook nog eens in afwijkende lijn. Waar de concurrentie licht hoekig skiet, snijdt Hirscher de bochten wat hoger aan en kronkelt hij als een slang in één vloeiende beweging langs de poortjes. „En hij kan een rutsch snel corrigeren”, voegt Sylvia daar met gepaste trots aan toe. Volgens de moeder het resultaat van zijn Nederlandse karaktertrek: „Marcel heeft een koele kop. Hij wordt niet snel nerveus.”

Naast zijn nuchterheid herkent Sylvia in haar oudste zoon meer Nederlandse eigenschappen. Ze noemt hem open-minded, altijd in voor vernieuwingen, iets wat volgens haar niet des Oostenrijks is. Geldt ook voor haar tweede zoon, de acht jaar jongere Leon, die volgens Sylvia zeker zo’n talentvol skiër was als Marcel, maar als gevolg van een heupziekte een carrière in de dop zag smelten en vervolgens het medisch verbod kreeg om topsport te beoefenen. Volgens Sylvia is een topskiër aan hem verloren gegaan. Maar daar is moeder allerminst rouwig om. Met een brede lach: „Ik vind het prima zo, met één beroemde zoon.”

Leon heeft als ski-ontwerper en ontwikkelaar van skischoenen bij Marcels materiaalsponsor Atomic een ander verbond met de skisport gesloten. Hij had de serviceman van zijn broer kunnen worden, maar heeft daar bewust van afgezien. Leon wil de relatie met Marcel, van wie hij de fanatiekste supporter is, zuiver privé houden. Hij zou geen foutje bij de preparatie van diens ski’s op zijn geweten willen hebben.

En evenmin diens populariteit willen delen. Dat brengt voornamelijk ergernissen met zich mee, weten de Hirschers. „Marcel gaat er wel goed mee om”, vertelt Sylvia, „maar soms wordt het hem te veel, vooral als mensen ongeduldig en brutaal worden. In de auto waakt hij ervoor in zijn neus te peuteren. Met die mobieltjes tegenwoordig is zo een foto gemaakt en staat het de volgende dag in de krant. Evenals eten in een restaurant. Neemt-ie een hap en, tjak, weer een foto. Dat vindt-ie niet leuk.”

Veertig miljoen

Een aangenaam neveneffect van Hirschers status is zijn rijkdom. Mede dankzij lucratieve contracten met Atomic en Audi zou de skiër volgens kenners goed zijn voor zo’n veertig miljoen euro per jaar. Maar Sylvia valt bij het horen dat bedrag bijkans van haar stoel van verbazing. „Veer-tig mil-joen, haha. Dat vind ik nogal wat. Ik weet iets van Marcels verdiensten, maar zo’n bedrag is dat bij mijn weten beslist niet. Hij leeft er goed van, zeker, maar ook weer niet overmatig. Het is wel zo dat Marcel zich de rest van zijn leven geen zorgen om geld te maken. Tenminste, als hij geen gekke dingen doet.”

Vooralsnog laat Hirscher zich niet leiden door geld, maar streeft hij sportieve doelen na. Hij wil komende maand in Pyeongchang olympisch kampioen worden, de enige grote prijs die nog ontbreekt op zijn imposante erelijst. In de Oostenrijkse media een groot thema, maar minder voor de skiër, beweert zijn moeder. „Marcel wil graag goud winnen, vanzelfsprekend, maar niet ten koste van alles. Toen enige maanden geleden de spanning tussen Noord- en Zuid-Korea toenam, heeft hij gezegd alleen naar de Spelen te zullen gaan als zijn veiligheid gegarandeerd is. Ook tegenover ons heeft hij nooit iets van frustratie over de gemiste gouden medaille op de Winterspelen in Sotsji laten blijken. Het was even slikken dat hij van Mario Matt verloor, dat wel, maar daarna ging Marcel snel weer over tot de orde van de dag.”

    • Henk Stouwdam