De brutale jakhals komt onze kant uit!

Illustratie Irene Goede

Hij is iets groter dan een vos, en iets kleiner dan een wolf. Geen kruising, maar een aparte soort, een prachtige wilde hondachtige: de goudjakhals. Hij leeft al honderdduizenden jaren in Zuidoost-Europa, het Midden-Oosten en Zuid-Azië. Maar de laatste tientallen jaren breidt de soort zich uit. Onze kant op!

Paartjes goudjakhalzen kregen al jongen in Oostenrijk en Italië. Eenzame zwervers doken op van Estland tot Denemarken. En eentje zelfs in Nederland. Niemand zag hem live. Maar in februari 2016 stond hij op de foto op de Veluwe, ’s nachts gekiekt door een automatische camera. Experts keken goed of het niet een grote vos was, of een zwerfhond. Of misschien een wolf. Héél soms komen wolven namelijk weer in ons land. Maar nee. Dit was echt een jakhals, met zijn spitse snoet en zijn puntige bakkebaarden.

Er bestaan drie soorten jakhalzen: de gestreepte jakhals en de zadeljakhals in Afrika. En de goudjakhals in Europa en Azië. Ze zijn nauw verwant aan de coyote, ook wel prairiewolf genoemd, uit Noord-Amerika. Die ken je misschien uit de tekenfilms van Roadrunner. Jakhalzen en coyotes zijn slimme en behendige jagers. Ze zijn kampioen in het vangen van razendsnelle zoogdiertjes, zoals grondeekhoorns en muizen. Ze eten ook wel dieren die al dood zijn. En zelfs insecten, knollen en vruchten.

Er is iets heel bijzonders met die oprukkende goudjakhals. Het is een soort die houdt van warme, droge graslanden. In Griekenland en Bulgarije vind je die veel. Maar niet in Estland, Denemarken of Nederland. Hoe zit dat dan? Bij ons is het nu blijkbaar nét warm genoeg, dankzij de klimaatverandering. En vorige maand bleek er daar nog iets bijzonders: goudjakhalzen trekken ook de koude, hoge Alpen over. Want er dook er eentje op in Zuidoost-Frankrijk, aan de voet van de Alpen. Die is vast niet helemaal om het gebergte heengelopen, denken biologen. Wie weet is-ie wel op weg naar Spanje.

Het grappige is: misschien wonen er allang groepjes jakhalzen in Spanje. En in Estland. En in Nederland. Zonder dat we het weten. Dat kan best, want ze zijn erg schuw en komen alleen ’s nachts tevoorschijn. Niet zoals wolven en vossen, die ook brutaal overdag rondlopen. Verder zijn jakhalzen wél brutaal. Want ze stelen ook weleens een lammetje, net als wolven. En ze scharrelen in vuilnisbakken, net als vossen. Sommige mensen hebben er dus een hekel aan. Maar ik zou er best weleens een willen zien. En jij?