Onderzoek naar verdwenen wrakken Javazee levert niets op

Hoe de Nederlandse marinewrakken zijn geborgen en door wie, blijft na onderzoek onduidelijk.

De Hr.Ms. de Ruyter in Indische wateren. Foto ANP

Het onderzoek naar de verdwenen wrakken uit de Javazee van augustus vorig jaar, heeft niets opgeleverd. De marinewrakken zijn zonder toestemming van de Indonesische autoriteiten geborgen maar hoe dit is gebeurd en door wie, blijft onduidelijk. Dat schrijven de minister van Defensie Ank Bijleveld-Schouten (CDA) en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ingrid van Engelshoven (D66) in een brief aan de Kamer.

In november 2016 werd bekend dat de drie Nederlandse oorlogswrakken voor de kust van Indonesië waren verdwenen. Volgens Kabinet Rutte II was de gepleegde grafschennis in strijd met het internationaal recht. Naar aanleiding van de verdwijning van de wrakken werd nader onderzoek ingesteld. Daarbij zijn beschikbare data en gegevens door Nederlandse en Indonesische deskundigen bekeken.

Metaalroof

Mogelijk zijn de wrakken gelicht door illegale bergers die het metaal van de schepen hebben verkocht. Volgens Indonesische autoriteiten zijn er geen verdachte situaties in de dichtstbijzijnde havens waargenomen in de periode waarin de illegale berging van deze wrakken vermoedelijk heeft plaatsgevonden.

Lees meer over het geallieerde vlaggenschip Hr.Ms De Ruyter: Pronkstuk, verloren in de Javazee.

Gaten in zeebodem

De drie marineschepen - de Hr.Ms. De Ruyter, Hr.Ms. Java en Hr.Ms. Kortenaer - werden tijdens de Slag in de Javazee in 1942 tot zinken gebracht. Daarbij kwamen 915 Nederlandse marineleden om het leven. De verdwijning van de wrakken werd destijds vastgesteld door een internationaal team van duikers. Het team had de scheepswrakken willen documenteren ter gelegenheid van de 75-jarige herdenking van de Slag in de Javazee.

Naast de Nederlandse marineschepen zijn ook drie Britse schepen en een Amerikaanse onderzeeër voor de Indonesische kust verdwenen. Op de plek waar de wrakken lagen, werden gaten in de zeebodem waargenomen. De oude ligplek van de Nederlandse schepen is sinds juli 2017 op nautische kaarten van Indonesië aangemerkt als ‘historic shipwreck’ wat zoveel betekent als dat er rondom die plaatsen niet gedoken, geankerd of gevist mag worden.

    • Maartje Geels