Die boodschappen-apps zijn een beetje ontmoedigend

Wat eten we? Er zijn steeds meer apps waarmee je kan checken of je boodschappen wel gezond zijn, alleen voor wie zijn ze bedoeld?

Foto Istock

We moeten gezonder eten. Minder zoet, zout, vet. Meer uit de Schijf van Vijf. De overheid vindt het ook belangrijk. Zo belangrijk dat de staatssecretaris van Volksgezondheid in een brief aan de Tweede Kamer in december zelfs een app aankondigde die consumenten moet helpen om gezonde keuzes te maken. De app heet ‘Kies Ik Gezond?’ – natuurlijk heet ’ie niet ‘Kies Gezond’, want dat maken we zelf wel uit – en is ontwikkeld door het Voedingscentrum.

Er was ook al een boodschappen-app van Questionmark, Checkit, omdat deze stichting vindt „dat jij het recht hebt om te weten wat je eet”. Die app pretendeert behalve over voedingswaarde ook iets te zeggen over de impact van producten op mensenrechten, milieu en dierenwelzijn.

We gaan boodschappen doen, met die apps. Gewoon wat we wel vaker op maandag kopen. Eieren, ketchup, limonadesiroop, ciabatta, melk, pindakaas en de ingrediënten voor bietensoep. Het duurt even voordat we uitgevogeld hebben hoe Checkit werkt. Je maakt thuis je lijstje en als je geluk hebt, is alles wat je nodig hebt op die nobele criteria beoordeeld. Dat valt nogal tegen. Als we ciabatta invullen, krijgen we een lange lijst verpakt brood in de meest exotische variaties, maar geen ciabatta. Dan kiezen we maar Oerbrood om zelf af te bakken, van Jumbo. Gezond? „Niet echt”, zegt de app. Waarom niet? Dat moeten we gokken. Omdat er suiker in zit?

In veel categorieën is de keuze beperkt, en soms ook best gek. Onder ‘chips’ staan crackertjes, chocola van Werther, rijstwafels, maar gewone aardappelchips? Nope. Een app die bezwijkt onder goede bedoelingen, maar totaal onbruikbaar is.

Heinz tomatenketchup 50%? Nee, niet gezond

Kies Ik Gezond? is vergeleken bij Checkit een wonder van volledigheid, gebruiksgemak en kennis. Over datzelfde gezond ogende Oerbrood: Helaas geen Schijf van Vijf, „omdat het te weinig vezels bevat”. Als je doorklikt krijg je gezondere alternatieven. Volkoren vooral.

Soms denken we dat we de betere opties zelf al hadden gevonden: Heinz tomatenketchup 50%. Met veel minder suiker en zout. Maar als we de streepjescode scannen trekt de app nog steeds een zuur bekje: „sauzen bevatten vaak te veel calorieën en sausmixen vaak veel zout”. Terwijl deze ketchup toch echt de helft zo zoet en zo zout is als normale Heinz. En hoeveel ketchup eet een mens nou helemaal? De Calvé Pindakaas Light, zonder suiker, komt net zo min door de ballotage. Want: zout. Kies liever pindakaas met 100 procent pinda’s. Heel erg waar, maar ook een beetje ontmoedigend.

Ook deze app is niet compleet. Een gangbaar product als groentebouillonblokjes van Maggi: afwezig. Lidl doet nog niet mee, Aldi maar half. Maar veel staat er wél in, je kunt aanvinken wat je extra belangrijk vindt, zoals zout of koolhydraten, je krijgt tips, alternatieven en windeieren worden ontmaskerd.

Lees ook: Gezond eten is een kwestie van gezond verstand

Het punt is alleen: wie gaan deze apps gebruiken? Het etiket lezen vinden we al gedoe. Het etiket scannen, het oordeel lezen en wegen, naar alternatieven kijken, dat is voor de meeste mensen, moe van hun werk, afgeleid door de kinderen of een aantrekkelijke aanbieding, echt te veel gevraagd. Blijven over: de bewuste, kritische consumenten die waarschijnlijk toch al gezonde keuzes maken. Die hielden zich al aan het advies dat ze weleens ergens gelezen hebben: eet echt eten, niet te veel, vooral planten. Daar heb je geen app voor nodig. Alleen wilskracht.

    • Martine Kamsma