Bennett, de witte koffieboer die Robert Mugabe dwars zat

Necrologie Roy Lesley Bennett (1957-2018) Jarenlang voerde Roy Bennett strijd met Mugabe, maar overleefde hem niet. Een vliegtuigongeluk in de VS werd de koffieboer fataal.

Roy Bennett op 18 november 2010. Stephane de Sakutin/AFP

Zimbabwe werd vrijdagochtend wakker met het nieuws over een vliegtuigcrash waarbij een van de meest vasthoudende oppositiepolitici in het land, koffieboer Roy Bennett om het leven kwam. Ook zijn vrouw Heather Bennett en vier andere passagiers kwamen om het leven, bevestigde de politie van de Amerikaanse staat New Mexico waar Bennett op bezoek was.

Bennett (60) wordt overleefd door zijn stokoude vijand van de afgelopen twintig jaar, de in november afgetreden president Robert Mugabe. Bennett bond in het jaar 2000 de strijd met Mugabe aan, door zich aan te sluiten bij de Movement for Democratic Change (MDC), die democratische hervormingen eiste.

Hij betaalde een hoge prijs voor dat besluit. Tijdens de verkiezingscampagne in 2000 werd zijn familie op zijn boerderij in het oosten van Zimbabwe aangevallen door milities van regeringspartij Zanu-PF. Zijn zwangere vrouw werd in elkaar geslagen en kreeg een miskraam. Bennett won zijn district en werd een van de drie witte leden voor de MDC in het parlement. Kort daarna werd hij van zijn boerderij verdreven.

Dieven en moordenaars

In 2004 raakte hij betrokken bij een verhit debat met de toenmalige minister van justitie, Patrick Chinamasa, die Bennett verweet de regering nog altijd niet te hebben vergeven voor het onteigenen van zijn boerderij „maar hij vergeet dat zijn voorvaderen dieven en moordenaars waren”. Bennett stoof richting Chinamasa en beet de minister in vloeiend Shona toe: „Denk je echt dat ik je daarmee weg laat komen?” Hij sloeg zowel Chinamasa tegen de grond als diens collega van het ministerie voor Corruptiebestrijding, Didymus Mutasa.

Bennett werd veroordeeld tot twaalf maanden cel, waarvan hij er acht uitzat. De gevangenis noemde hij later „een hel op aarde”. Hij vertelde over martelingen die hij zag en mensonterende omstandigheden.

In 2009 vormde zijn partij een regering van nationale eenheid met de regeringspartij van Mugabe. De partijleider van de MDC droeg Bennett voor als staatssecretaris voor Landbouw, maar president Mugabe weigerde hem te benoemen. Drie dagen later werd Bennett opnieuw aangeklaagd, nu wegens beschuldigingen van ‘hoogverraad’. De beschuldiging zou te maken hebben met de vondst van verboden wapens in zijn huis in 2006. Toen een rechter Bennett op borgtocht vrijliet, werd ook de rechter gearresteerd. Een kroongetuige verklaarde later onder dwang een valse verklaring tegen Bennett te hebben afgelegd. In 2010 werd Bennett van alles vrijgesproken. Hij bracht jaren door in ballingschap in de buurlanden Zuid-Afrika en Zambia en ook de Verenigde Staten. Hij was in november wel in Zimbabwe om getuige te zijn van het gedwongen ontslag van Mugabe. Roy en Heather Bennett laten twee kinderen na, Charles en Casey.

    • Bram Vermeulen