NRC checkt: ‘EU kost de burger een kop koffie per dag’

Dat zei EU-voorzitter Jean-Claude Juncker vorige week.

De aanleiding

„Een kop koffie per dag.” Dat is de burger kwijt aan de Europese Unie, het grootste handelsblok van de wereld, zei voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie vorige week bij een congres over de nieuwe meerjarenbegroting (2020-2026) van de EU, waarover de onderhandelingen binnenkort losbarsten.

Dat worden lastige gesprekken. Enerzijds heeft de EU groeiende ambities. Zo hoopt ze, in ruil voor investeringen, Afrikaanse landen ertoe te bewegen om migranten tegen te houden. Ook is er een sterke roep om de buitengrenzen van de EU beter te beschermen tegen illegale immigratie.

Tegelijkertijd slaat het vertrek van het Verenigd Koninkrijk vanaf 2020 een gat van zo’n 12 miljard euro per jaar in de Europese begroting.

Groeiende ambities en minder inkomsten betekenen dat de resterende 27 EU-landen meer moeten betalen, concludeert Juncker. „Ik denk dat Europa meer waard is dan een kop koffie per dag.”

Interessante vraag is natuurlijk of de burger inderdaad een kop koffie per dag kwijt is aan de EU. Dat is wat we controleren.

En, klopt het?

Om die vraag te beantwoorden, moeten we weten wat de EU jaarlijks kost, hoeveel EU-burgers er zijn en wat de prijs van een kop koffie is. We kijken hierbij naar het gemiddelde voor de EU-burgers en laten buiten beschouwing dat burgers in rijke EU-landen meer aan de EU betalen dan inwoners van arme EU-landen.

Om met de prijs van een kop koffie te beginnen: die verschilt nogal. Een koffie op een terrasje in Parijs is heel wat duurder dan op het Bulgaarse platteland. Gelukkig doet de EU zelf onderzoek naar de prijs van een kop koffie in verschillende EU-landen. De meest recente cijfers zijn uit 2012. In dat jaar was de gemiddelde prijs van een kop koffie in 20 EU-landen 1,54 euro. Dat bedrag houden we aan als de prijs van een kop koffie in de Europese Unie.

Dan het aantal EU-burgers. We gaan ervan uit dat Juncker sprak over de huidige situatie, waarin het Verenigd Koninkrijk nog lid is van de Unie. Op 1 januari 2017 telde de EU volgens statistisch bureau Eurostat 512 miljoen inwoners.

De EU-begroting over 2017 werd vooraf vastgesteld op 134 miljard euro aan betalingen. Dat bedrag houden we aan als de kosten van de EU in 2017.

Dat betekent dat de EU de burger 262 euro kostte over heel 2017. Per dag is dat 72 eurocent.

Ter vergelijking: de uitgaven volgens de Nederlandse Miljoenennota over 2017 waren 264 miljard euro, oftewel bijna het dubbele van de hele EU-begroting. ‘Nederland’ ‘kost’ de Nederlandse burger dan ook 15.439 euro per jaar. Oftewel 42,3 euro per dag.

Conclusie

Volgens voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie ‘kost’ de Europese Unie de burger een kop koffie per dag. Onze berekeningen wijzen uit dat de EU de burger in 2017 dagelijks 72 eurocent kostte. Dat is aanzienlijk minder dan de gemiddelde prijs van een kop koffie in de EU. Omdat de strekking van Junckers bewering klopt (de EU kost de burger betrekkelijk weinig), maar zijn opmerking niet precies klopt, komen we tot de conclusie grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt