Nederlandse cultuursector start meldpunt ongewenst gedrag

Organisaties uit de film-, televisie en podiumkunstenwereld stellen twee vertrouwenspersonen aan voor klachten over ongewenste omgangsvormen. „Niemand kent de omvang van het probleem.”

Foto Lucy Nicholson / Reuters

De podiumkunsten-, film- en televisiesector komen met een onafhankelijk en overkoepelend meldpunt voor ongewenste omgangsvormen. Dat maakt de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK) bekend. De 27 betrokken organisaties erkennen dat de sectoren een probleem hebben met „een goede behandeling van klachten over integriteitsschendingen, discriminatie en (seksueel) machtsmisbruik”.

Er zullen twee vertrouwenspersonen worden aangesteld, een man en een vrouw. Zij worden gezamenlijk gefinancierd door partijen uit de de podiumkunsten-, film- en televisiesector.

Het meldpunt gaat dit voorjaar open en wordt in handen gesteld van een onafhankelijk bureau. De aan te stellen vertrouwenspersonen zullen klachten uit de film-, televisie en podiumkunstenwereld inventariseren en per geval behandelen, aldus de NAPK. Er kan anoniem en op naam melding worden gedaan. Het meldpunt stelt voor de behandeling van klachten een protocol op, iedere melding zou op maat begeleid moeten worden.

Gedragscode

Tot de nu gemaakte afspraken behoort onder meer het opstellen van een gedragscode. Verder wordt het instellen van onafhankelijke klachtencommissie overwogen, die zelfstandig onderzoeken kan verrichten en kwesties kan beoordelen. Ook wordt er nagedacht worden over de vraag welke maatregelen er in de sector wenselijk en mogelijk zijn indien klachten gegrond worden verklaard.

Tot de bij het meldpunt betrokken partijen behoren belangenverenigingen, culturele instellingen, werkgevers- en werknemersverenigingen en beroepsverenigingen. Het meldpunt is een initiatief van producenten, aldus woordvoerder Marlies Oele van het NAPK. Omroepen behoren niet tot de betrokken oragnisaties.

NRC vroeg lezers hun mening over de #MeToo-discussie. De meerderheid vindt dat de seksuele moraal verandert.

Het meldpunt richt zich met name op zzp’ers in de sectoren, die niet als werknemer bij de vertrouwenspersoon van een instelling terecht kunnen. Volgens Oele hebben freelancers te kennen gegeven behoefte te hebben aan iemand bij wie ze terecht kunnen. „Niemand kent de omvang van het probleem, maar wij hebben wel de verwachting dat mensen zich gaan melden bij de vertrouwenspersonen.”

Oele: „Het streven is ook om de nu gemaakte afspraken een bijlage te laten worden in contracten met freelancers. Het ontbreekt op dit punt aan regelgeving in de sectoren.”

Dat is ook wat actrice Manoushka Zeegelaar Breeveld stelt, als woordvoerder van ACT Acteursbelangen: „Het is eigenlijk van de gekke dat er geen reglementen zijn, zoals in andere bedrijfssectoren. Er is een gedragsverandering nodig in de samenleving en dat gaat een meldpunt niet veranderen, maar dit is een belangrijke stap. Ik hoop dat er een dreigende werking vanuit gaat.”

Onder acteurs wordt er het laatste half jaar veel gesproken over „het schimmige gebied” tussen toelaatbaar en ongemakkelijk en grensoverschrijdend, zegt ze. „Vorig najaar heeft ACT een vertrouwenspersoon ingesteld en daar hebben zich mensen gemeld. Maar we horen ook over meer mensen die het gevoel hebben dat er dingen gebeurd zijn waar ze niet blij mee zijn. Die angst- en schaamtecultuur willen we doorbreken. Er komen onafhankelijke personen waar iedereen die zich tekort gedaan voelt terecht kan.”

#MeToo

De actie van de instellingen is een reactie op de onthullingen naar aanleiding van #MeToo. In okober stapte de Vlaamse acteur Jappe Claes (64) stapt per direct op bij Het Nationale Theater. In de media werd hij beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik in de tijd dat hij als docent was verbonden aan de Amsterdamse Theaterschool (AHK). In november legde producent en scenarioschrijver Job Gosschalk zijn werk neer. Hij bekende grenzen te hebben overschreden in zijn omgang met acteurs. Gosschalk is onder meer producent van de film Alles is Liefde en theaterregisseur van de succesvolle musical De Marathon. Gosschalk werd bekend als mede-eigenaar van het castingbureau Kemna Casting, waar hij tot 2008 werkzaam was.

    • Ron Rijghard